‘Gaat dit nog lang duren? Ik denk het niet’

ceo benelux logica wilbert kieboom | interview

Logica is een van de Europese IT-bedrijven die de laatste tijd niet helemaal lekker draaiden. Terwijl in Frankrijk hedgefondsen Atos Origin onder druk zetten om op te gaan in een groter geheel, verloor Logica vertrouwen bij beleggers door zwakke resultaten in zijn Britse thuismarkt. De zware concurrentie met ‘Amerikanen’ als HP, Accenture en IBM, en natuurlijk de opmars van Indiase outsourcingbedrijven, zetten de zaak onder druk. Inmiddels is de ruzie in Frankrijk beslecht en hebben zowel Atos als Logica een nieuwe topman. Bij Logica – vorig jaar werd het in 2002 overgenomen CMG uit de bedrijfsnaam gewipt – gingen de resultaten in 2008 de goede kant op, maar de groei in Nederland bleef achter. Logica zal verder moeten snijden in de kosten en meer werk overhevelen naar offshorefabrieken in India. Een kolfje naar de hand van Wilbert Kieboom.


Eigenlijk is Kieboom zijn hele carrière – van Apple Nederland tot BT-dochter Syntegra en van Tandem Computers tot Atos Origin – voortdurend bezig geweest met verbouwingen en groot onderhoud. In de afgelopen acht jaar bracht hem dat tot de top van Atos Origin, waar hij als chief operations officer verantwoordelijk was voor alle landen. In augustus stapte Kieboom onverwachts op. Sinds deze maand parkeert hij zijn klassieke Jaguar Mark II bij Logica, als chief executive officer (ceo) Benelux.





Een enorme demotie: van de internationale top terug naar landenmanager?


“Kijk naar mijn carrière: ik heb altijd landen of regio’s bestuurd. Dan sta je dicht bij de klant, je bouwt met je team een organisatie uit en laat die groeien. Dat heb ik altijd met veel plezier gedaan. Bij Atos ben ik redelijk snel gegroeid in verantwoordelijkheden, tot ik op het laatst de operaties in alle landen leidde. Dat is allemaal leuk en aardig, maar je moet voor jezelf uitmaken welke job je het leukst vindt. Ik heb voor mezelf besloten dat dat het leiden van een land of regio is. Dat biedt de meeste uitdagingen, meer nog dan besturen op internationaal niveau.”


Atos wisselde in december nog van ceo. Was dat niet de plek die u ambieerde?


“Nee. Als ceo ben je eindverantwoordelijk voor het totaal. De positie waarin ik nu zit is de mooiste: als landenmanager bij Logica ben ik down to earth bezig, op de plek waar het gebeurt, maar als lid van het executive committee denk ik wel mee op het mondiale vlak.”


Was u bij Atos soms het gedonder met de hedgefondsen zat?


“Nee, weggaan was mijn eigen besluit en timing. Ik ben in goede harmonie bij Atos vertrokken en heb er nog verschrikkelijk veel vrienden. Maar Kieboom was klaar, Kieboom wilde wat anders.”




Is Logica wel zo anders?


“Elk bedrijf is qua cultuur natuurlijk uniek. Ik vergelijk mijn rol weleens met die van een voetbalcoach, die rouleren ook bij verschillende clubs. Wat bij Logica leuk en anders is, is de customer intimacy : in grote mate inhoudelijk bezig zijn met wat de klant nodig heeft.”




Bij Atos verdiende u 2 miljoen. Dat zal Logica toch niet kunnen matchen?


“Salaris vind ik een privé-onderwerp. Het is uiterst ongemakkelijk als mensen mij tot op de cent kunnen vertellen wat ik verdien. Maar goed, als ik het voor het geld deed, was ik de afgelopen jaren op heel andere plekken ceo geworden. Ik zie het dus echt niet als demotie. Ik zie het als een totale match tussen wat een individu wil en wat een onderneming hem kan bieden.”




Schuilt de uitdaging bij Logica erin dat er flink moet worden gesaneerd?


“Als goed ondernemer kijk je altijd naar de kosten, in goede en in slechte tijden. Het dak repareer je als de zon schijnt, niet als het regent.”




Dan komt u dus een jaartje te laat bij Logica.


“Nee, mijn voorganger heeft al veel voorwerk verricht. Ik maak het verhaal af. Uiteraard druk ik daar mijn eigen stempel op.”




Het mes gaat in de overhead?


“Ik ben een sterk voorstander van het binnen de grenzen houden van overhead. Maar daarvoor hoef je niet per se mensen te ontslaan. Je kunt ze ook verplaatsen naar functies waar ze declarabel zijn.”




Logica zou het personeelsverloop niet meer invullen. Dat gaat om 10 tot 15 procent van de 6.000 werknemers in Nederland.


“Dat is een wat ruim statement, we zijn nog altijd mensen aan het aannemen. Het zal moeten blijken hoe 2009 zich ontwikkelt. Je moet ook niet te snel op rem trappen. Als de boel straks aantrekt en je moet de hele recruitmentmachine weer op gang krijgen, ben je ook even bezig.”




Dat klinkt optimistisch, op de dag dat het Centraal Planbureau 3,5 procent krimp voorspelt.


“Ach, we zijn elkaar problemen aan het aanpraten. Het is het beste om een neergang te pareren door jezelf eruit te investeren. Mijn mensen hebben nu de tijd om na te denken over innovatie en efficiency, dat zijn voor mij de twee sleutelwoorden. Hoe kan ik de klant daarmee helpen?”




U denkt dat de IT ongevoelig is voor de recessie?


“Ik heb daar een duidelijke visie over. Rond de millenniumwisseling heeft iedereen nieuwe IT aangeschaft, sindsdien zit de markt in dezelfde levenscyclus als hardware. Om de drie, vier jaar komt daardoor een enorme vervangingsvraag op. Toen ik in 2003 groei voorspelde werd ik gekscherend een orakel genoemd, maar ik kreeg wel gelijk. In 2008 had de vervangingsvraag weer moeten opkomen, maar men stelt investeringen uit vanwege de ‘economische recessie’. Dat kan een jaar duren maar op een gegeven moment vallen de machines om. Dus gaat dit nog lang duren? Ik denk het niet. Ik denk dat we in de loop van 2009 en zeker in 2010 een opleving zullen zien als klanten gaan upgraden.”




Maar die klanten eisen wel lagere prijzen. ING verstuurt brieven waarin ze aandringt op 10 à 15 procent tariefverlaging.


“Ach, hoe vaak is dat al niet al gebeurd? Die prijsdruk zie je vooral bij het bulkwerk. Als je met innovatie en businessvernieuwing komt waarmee je kosten kunt reduceren, zijn klanten wel geneigd met je mee te gaan. Op het moment dat de vraag naar bulkwerk stagneert, moet je je gaan specialiseren. Door middel van innovatie kun je nieuwe vraag en zelfs een nieuwe afzetmarkt creëren.”


Je hoort nogal eens de klacht dat de tijd van het Nederlands-Britse CMG, met zijn geniale maatwerk, juist voorbij is. Onder Logica zouden de ‘echte CMG’ers’ zijn weggelopen.


“Dat is onzin. Vanuit de oude cultuur is er nog enorm veel kennis, kunde en ondernemingszin.”




Logica zoekt mensen met ervaring. Is dat niet om het gebrek daaraan te compenseren?


“Het werknemersbestand is een piramide met senior-, medior- en junior-medewerkers, waarin mensen continu doorstromen. We stoppen nu met steeds mensen aan de onderkant aan te nemen. We willen groeien door meer toegevoegde waarde te leveren en daarvoor heb je ervaren mensen nodig.”




Intussen hevelt de IT-industrie het bulkwerk over naar India. Wat dat betreft heeft Logica in Nederland nog een inhaalslag te maken. 


“Daar kunnen we inderdaad nog meer aan doen en daar zijn we ook hard mee bezig. We hebben nu de infrastructuur om het te kunnen aanbieden. In India werken 4.400 man voor ons, dat aantal wordt opgeschroefd tot 8.000. De vraag is wat je in India kunt doen? Het bulkwerk kan absoluut worden verplaatst, met complexere systemen wordt het moeilijker. Sommige taken wil je niet offshoren vanwege het taal-cultuurcomponent. Defensie en overheden zijn ook niet tuk op India. Maar eigenlijk is India oud nieuws aan het worden. Als je tegenwoordig overcapaciteit hebt in Groningen of Rennes, kun je dat net zo gemakkelijk inzetten. China en Oost-Europa komen ook sterk op, je doet het werk waar dat het beste past.




Het Indiase Satyam is in een boekhoudfraude verwikkeld. Maakt dat uw klanten huiverig?


“Ik heb zelfs klanten die zich zorgen maakten toen er bij de gijzelingsactie in Mumbai buitenlandse slachtoffers vielen. Op een gegeven moment is het stemmingmakerij en moet je je afvragen of alle zorgen over de cultuur of businessmoraal in India reëel zijn. De grote IT-bedrijven daar hebben hun zaken uitstekend op orde.”




Intussen bent u zelf van een Frans bedrijf overgestapt naar een Brits bedrijf. Welke cultuur past beter?


“Ik heb al eerder voor Britten gewerkt, bij BT en ik moet zeggen: de cultuur spreekt me erg aan. De Britten met wie ik te maken heb, benaderen alles zakelijk: een besluit is een besluit, een opinie is een opinie. In zuidelijke culturen gaat alles veel omfloerser. In de Franse cultuur kon ik me ook uitstekend vinden. Ik was met een Française getrouwd en spreek vloeiend Frans. Is er een cultuur die ik prefereer? Ik werk graag voor een Britse onderneming. Absoluut.”





[ philip.bueters @reedbusiness.nl ]