'Vraag het de nachtportier ’

wat verder ter tafel komt

Wie echt wil weten hoe een hotel ervoor staat, moet niet met het management praten maar babbelen met de nachtportier. Frans Wientjes kan het weten. De 50-jarige chief executive officer van Eden Hotel Management is letterlijk geboren en getogen in het hotelwezen en er heel zijn volwassen leven al in werkzaam. Maandelijks reisde hij de afgelopen jaren als operationeel directeur alle zeventien hotels van Eden Hotel Groep langs. “Wanneer ik de nachtportier heb gesproken, hoef ik de directeur niet meer te zien.”


In een ruimte die nu is omgebouwd tot een van de conferentiezalen onder het Zwolse Grand Hotel Wientjes werd Wientjes een halve eeuw geleden geboren. Het perkje net buiten de kleine serre van ‘W’, het restaurant van het hotel waar het interview plaatsvindt, was de plek waar hij als kleine jongen speelde. Door het raam kon de buffetjuffrouw precies zien wat hij en zijn twee broertjes daar uitspookten.

Vier decennia later werkt het jongetje dat rond het hotel speelde bij een concurrerende keten. Wientjes verkocht het hotel van zijn familie aan de Bilderberg Groep en kwam zelf terecht bij Eden Hotel Groep, waar hij sinds begin dit jaar de hotelmanagementdivisie leidt. De groep wil de komende tijd uitbreiden tot 25 drie- en viersterrenhotels in de grotere stadscentra van Nederland.

Lang geleden verkocht of niet, Frans Wientjes loopt in Hotel Wientjes rond alsof hij er nog steeds deel van uitmaakt. Als de fotograaf voorstelt om te vragen of er een foto in de restaurantkeuken kan worden genomen, zegt hij dat de chefkok dat vast wel goed vindt, en dat klopt. De gerant en hij spreken elkaar amicaal aan bij de voornaam, en zo is ook het contact met de afwasser die hij in de keuken tegenkomt. Die heeft hij ooit nog zelf aangenomen toen hij de scepter zwaaide over het hotel dat zijn grootvader in 1929 op deze plek opende. 





Zwolse mosterd


De recessie zorgt voor spannende tijden voor elke hotelier. In Amsterdam, waar de Eden Groep zes hotels uitbaat, is de markt met zo’n 20 procent gekrompen, buiten de hoofdstad is de vraag 10 tot 15 procent gedaald. Kamerprijzen staan zwaar onder druk. “Hotels buiten de stadscentra krijgen hun kamers nauwelijks meer vol, ze gaan bijna gratis weg. Daar moeten onze hotels in de centra mee concurreren. Ik krijg elke dag de resultaten van alle hotels van de vorige nacht op mijn computer. Normaal bekeek ik die eens per week, nu elke dag. We moeten elke dag opnieuw zien hoe we gasten kunnen trekken en kijken hoe we kosten kunnen besparen. Het is het enige wat je kunt doen.” Bij Eden Hotel Groep zijn begin dit jaar 50 van de 950 arbeidsplaatsen geschrapt. 


“De huidige situatie doet me soms denken aan de tijd dat ik dit hotel net van mijn vader had overgenomen”, zegt Wientjes. “Eind jaren zeventig had dit hotel net een verbouwing achter de rug die veel te duur uitviel en daar kwam de economische malaise van begin jaren tachtig achteraan. Het was alle zeilen bijzetten om te overleven. Of het nu ook zo erg wordt? Dat weet ik niet, maar ik wil in elk geval zeker weten dat ik er alles aan heb gedaan.”

Wie in Zwolle mosterdsoep eet, moet soep met Zwolse mosterd krijgen, vindt Wientjes, die voor de zekerheid even navraag doet voordat hij bestelt. Dat is het geval, zodat zijn lunch bestaat uit mosterdsoep gevolgd door een salade met stoofpeertjes. Hij bestelt een kop verse muntthee toe.

Na de middelbare hotelschool en functies bij het Amstel en het American Hotel in Amsterdam, kwam Wientjes in het familiehotel werken, dat hij uiteindelijk overnam van zijn vader. Begin jaren negentig besloot hij verder te willen kijken dan de Stationsstraat in Zwolle en verkocht hij het hotel. Als general manager bij steakrestaurantketen Gauchos, leerde hij de kunst van het managen van meerdere vestigingen. Later leidde hij het Berg Hotel in Amersfoort en hotel Landgoed Lauswolt. In 2001 werd hij regiomanager Benelux voor Park Plaza Hotels.

In die functie ontmoette hij een salesmanager die hij een baan wilde aanbieden. Zij werkte bij de Eden Groep maar had wel oren naar een overstap. “Omdat ik vader en zoon Dijkstra van de Eden Groep goed kende en respecteerde heb ik eerst contact met Léon Dijkstra opgenomen. Die vloekte eerst toen ik het hem vertelde omdat het de zoveelste in korte tijd was, maar stemde toen in. Daarna kwam hij met de vraag of ík niet bij hen wilde werken. Ik wist niet wat ik ervan moest denken, maar later belde hij nog eens met het verzoek met hem en zijn vader te komen praten. Toen kwamen we er vrij snel uit. En die salesmanager, die is ook bij Eden gebleven.”

Hoewel de prioriteit nu ligt bij de strijd tegen lege bedden, blijft de groeiambitie van de Eden Groep overeind. De ontwikkeling over de afgelopen paar jaar bleef achter bij de doelen die de groep zich publiekelijk had gesteld. In plaats van te groeien van twaalf naar twintig hotels in 2008, bleef de teller op zeventien staan. De prijs die eigenaren voor hun hotels vroegen, was volgens Wientjes vaak te hoog.

Onlangs voltooide Eden een reorganisatie van de directie. Het is volgens Wientjes de bedoeling dat de groep daardoor sneller kan reageren als zich bijvoorbeeld de kans voordoet de exploitatie van een kleine keten van hotels over te nemen. Wientjes volgde ceo Léon Dijkstra op, die commissaris wordt en verder als ceo van de holding de leiding over de groep houdt. Die bestaat behalve uit de hotelmanagementdivisie ook uit een assetmanagementpoot die het onroerend goed van de groep beheert. “Léon is een heel goede bedrijfseconoom, zijn vader Sjoerd is vooral ondernemer en ik ben horecaman”, legt Wientjes de logica achter de nieuwe taakverdeling uit.

Het huidige slechte economische klimaat kan op termijn kansen bieden op de overnamemarkt, maar nu nog niet. “We zitten nog maar aan het begin van de recessie. In de eerste helft van 2008 merkten we wel wat, maar het is pas echt mis sinds de zomer. Wie nu al verkoopt, doet dat uit paniek. Het management van de hotels waarin wij geïnteresseerd zijn, is meestal te ervaren om nu al in paniek te zijn.” 


Hoe is het om op te groeien in een hotel?


“Ik heb het erg leuk gevonden, al woonden er erg weinig kinderen in deze buurt. Het personeel, dat werden je kameraadjes. Met hen haalde je ook kattekwaad uit. Toch hebben we, toen mijn toenmalige echtgenote en ik kinderen kregen, er bewust voor gekozen niet in een hotel te gaan wonen. Ik heb toch wel erg veel kindermeisjes gezien in mijn jeugd. Wij wilden liever dat onze kinderen in een normale gezinssituatie zouden opgroeien.”




Wanneer bent u hier voor het laatst geweest?


“Ik was hier toevallig dit weekend nog met mijn ouders en niet zolang daarvoor met de oprichter van Eden Hotel Groep, Sjoerd Dijkstra. Die had vroeger zelf in Zwolle een hotel, en was toen vaste klant aan onze leestafel. Dat ik hier de laatste tijd een paar keer ben geweest is toeval. Er zijn ook jaren geweest dat ik hier niet kwam. Een tijd lang werden de gasten hier op een manier behandeld waar ik het absoluut niet mee eens was. Die pijn wilde ik mezelf besparen. Maar onder de huidige directie heb ik geen klachten. Ze doen het prima.”




Wat zou u het eerst veranderen als u het hier weer voor het zeggen had?


“Ik zou iets aan het restaurant willen doen. Zo’n lange rode leren bank zoals die daar tegen de muur staat, stond daar ook toen ik het hotel overnam van mijn vader. Het was een van de eerste dingen die ik heb weggehaald. Jammer om te zien dat hij weer terug is. De barruimte vind ik het leukst. Die is nog zoals wij hem hebben achtergelaten.”




Zou dit hotel een geschikte kandidaat zijn voor een overname door Eden Hotel Groep? 


“Wientjes staat op een longlist van hotels die we interessant vinden. Wij willen graag uitbreiden in dit gebied en Zwolle is een aantrekkelijke stad waar we nog geen hotels hebben. Binnen Zwolle is Wientjes nog steeds hét hotel.”




Past Hotel Wientjes beter bij Eden Hotel Groep dan bijvoorbeeld het Pillows Hotel hiernaast?


“Dat heeft geen grote conferentiezalen en is daardoor moeilijker rendabel te krijgen. En natuurlijk heb ik ook nog een emotionele voorkeur voor Wientjes. Ik zou dat zeker leuk vinden, ja.” 


[ wouter.van.bergen @reedbusiness.nl ]