Dure Yen gijzelt Japan

E xportnatie Japan heeft het zwaar. Los van nieuwe berichten over massaontslagen werd deze week bekend dat het overschot op de betalingsbalans met 34,3 procent is teruggelopen in 2008 naar 16,8 biljoen yen (136 miljard euro). Komende week wordt het groeicijfer van het vierde kwartaal bekend. Economen rekenen op 3 procent krimp.


Je zou verwachten dat ook de yen klappen krijgt. Niets is minder waar. De munt lijkt zich weinig van de macro-economische cijfers aan te trekken en viert hoogtij. Het afgelopen jaar is de yen tegen 177 andere valuta’s in waarde gestegen. De yen is bijna 20 procent meer waard geworden ten opzichte van de dollar. Die is 91 yen waard. Tegen de euro is de yen 25 procent meer waard geworden. Eén euro is 117 yen waard.

Dat valt deels te verklaren door de rol die de yen momenteel vervult als veilige haven voor beleggers wereldwijd. Er is echter nog iets anders aan de hand. Beleggers keren zich af van de zogeheten yen carry trade . Terwijl andere landen in het midden van het decennium de officiële rente naar boven bijstelden, hield Japan de rente lange tijd tussen de 0 en 0,5 procent. Beleggers konden zo goedkoop geld lenen, dat omwisselen in een valuta van een land waar lenen duurder is, en het beleggen met hoge winsten. Er zouden zo voor honderden miljarden aan Japans spaargeld in exotische producten zijn belegd. Sinds het uitbreken van de crisis nemen renteverschillen af en vallen resultaten tegen. Beleggers trekken zich massaal terug. Er ontstaat grote vraag naar de yen om daarmee het oorspronkelijke geleende geld af te betalen. Dat gaat gepaard met paniek: met de wisselkoersen stijgen ook de verliezen.

In goede tijden drukt de carry trade de yen en profiteert de export. Het tegenovergestelde is nu het geval. De export daalt extra hard. De overheid houdt gelukkig haar poot stijf en weigert te devalueren. Als ‘s werelds tweede economie dat zou doen, volgen meer landen en belandt de wereldeconomie verder in een negatieve spiraal.



[ ERIC.VANDENOUTENAAR @reedbusiness.nl ]