Succes met een scalpel te lijf

boeken | EXECUTIVE LIFE

Het is niet meer dan passend dat Malcolm Gladwell zijn analyse van uitblinkers afsluit met het verhaal over zijn afkomst. Gladwell werd in 2005 door Time betiteld tot een van de 100 invloedrijkste denkers in de wereld. In de succesboeken Tipping Point en Blink mengde hij zaken met sociologie en geschiedenis, een cocktail die navolging kreeg. Gladwell werd een goeroe, maar als zijn Jamaicaanse moeder geen lening van een Chinese kruidenier had kunnen lospeuteren om in Engeland verder te studeren, had er op de Time -lijst waarschijnlijk iemand anders op zijn positie gestaan, constateert hij ook zelf.


In Uitblinkers wordt de lezer meegevoerd op een typische Gladwell-tocht. We zijn bij de ijshockeycompetitie in Canada, we zien daarna het genie Chris Langan (IQ: 195) wegkwijnen in een gat in Missouri en vervolgens bevinden we ons in de rijstvelden van China om te horen waarom Aziaten zo goed zijn in wiskunde – door keihard te werken.

Geluk speelt een rol bij uitblinkers. Joodse advocaten in New York hadden het geluk dat ze afgewezen werden door de chique advocatenkantoren, waarna ze zich gingen richten op de minder populaire overnamegevechten tussen bedrijven. Toen er veel vraag ontstond naar kennis op dat gebied, gaven de joodse advocatenkantoren de gevestigde orde het nakijken.

Hard werken is die andere bekende factor. Er moet minstens 10.000 uur geoefend worden, om in een vakgebied succes te hebben. Een stelling uit eerder onderzoek die Gladwell verdedigt met onder meer The Beatles, die zich in hun beginperiode suf speelden.

Gladwell analyseert hoe de thuisomgeving en de culturele achtergrond succes in de weg kunnen staan. Het laatste wordt duidelijk aan de hand van vliegtuigongelukken. Bij Korean Airlines liepen vluchten fataal af door het Koreaanse taboe op het tegenspreken van hogergeplaatsten in de cockpit. De veiligheid kwam weer op niveau toen ondergeschikten de gezagvoerder durfden te corrigeren.
 Uitblinkers ontzenuwt de mythe van de krantenjongen die plotseling miljonair werd. Er komt veel kijken bij zo’n succes, en op veel factoren hebben we geen invloed. Gladwell wil mensen daarmee niet moedeloos stemmen, hij wil juist aantonen dat er veel talent verborgen blijft door de manier waarop we naar succes kijken. Een simpele leeftijdsgrens voor een sportteam of klas bepaalt al dat de ouderen een voorsprong hebben. De helft van het potentieel wordt vervolgens verwaarloosd, zegt Gladwell.

In de zwarte wijk de Bronx in New York ziet hij een keerpunt. Op een school worden opvallend hoge wiskundecijfers gehaald. Hoe? Leerlingen doorbreken zelf de cultuur van falen en werken ontzettend hard, net als Chinese rijstboeren. En met succes.


[ jasper.houtman @reedbusiness.nl ]