Het blijft opmerkelijk. Jarenlang gold als dogma dat overheden zich zo weinig mogelijk met de markten moesten bemoeien. Maar nu de economische groei wereldwijd stagneert en diverse landen in een recessie verkeren, roepen jan en alleman overheden op om in te grijpen, en wel drastisch. Zelfs in de Financial Times , normaliter een enthousiast verspreider van het Angelsaksische gedachtengoed, zijn pleidooien voor overheidsingrijpen niet meer ongewoon. 


Er zitten vreemde aspecten aan die pleidooien. Veel sectoren lijken niet zo zeer verslaafd te zijn aan de vrije markt, maar aan economische groei. Groei moet, dondert niet waar die vandaan komt. Het mág gewoon niet minder. Tekenend waren de reacties van makelaars (en woningbouwcorporaties) hier te lande toen bleek dat de huizenprijzen in Nederland lichtjes daalden. De overheid diende in te grijpen en wel terstond. Maar waarom zou de overheid – lees: de belastingbetaler – voor groei moeten zorgen en moeten bijspringen? Bijna 30 jaar lang zijn de huizenprijzen vrijwel continu gestegen.

Voor overheden zijn het lastige tijden. Het moet voor veel regeringsleiders prettig zijn dat alle ogen op hen gericht zijn. Opeens kunnen politici weer het verschil maken. Maar het gevaar dreigt dat die politici dezelfde fouten maken als de bankiers de afgelopen jaren: wél kijken naar de korte termijn, maar niet naar de lange termijn en al helemaal niet naar de risico’s.

En risico’s lopen overheden wel degelijk. De plannen waarmee Barack Obama, Angela Merkel en andere regeringsleiders hun respectievelijke economieën willen stimuleren, ogen aantrekkelijk. De Nederlandse plannen steken daar wat magertjes bij af. Minister Wouter Bos is tot nu toe vooral bezig geweest met het overeind houden van de vaderlandse bankensector.

Maar de vraag naar de gevolgen van al die reddingsplannen wordt maar weinig gesteld. Hoe komt de VS van zijn gigantische overheidstekorten af? Hoe gaan de EU-landen die nu de begrotingsregels aan hun laars lappen, in de toekomst met hun tekorten om? Gaan zij hun belastingen verhogen? Of blijven ze op de pof leven en organiseren ze zo een volgende crisis?

Zo bezien is het zo gek nog niet dat Nederland terughoudend is met spectaculair ogende reddingsplannen. Aan de andere kant moet Nederland ook weer niet al te zunig doen. De recessie heeft onverwacht hard toegeslagen, diverse sectoren kampen met omzetdalingen tot wel 50 procent. Ongezonde bedrijven steunen? Nee. Maar met tijdelijke steun aan bedrijven die plots een enorme douw hebben gekregen, is weinig mis. Dat geldt ook voor steun aan gezonde bedrijven die nu geen geld losgepeuterd krijgen bij banken die overdreven zunig zijn. 



[ koos.schwartz @reedbusiness.nl ]