Machtsstrijd in de energiewereld

boeken | EXECUTIVE LIFE

De timing van Noud Köper is geweldig. Net op het moment dat Essent wordt verkocht komt de publicist met een boek over het Nederlandse energiebeleid van de afgelopen jaren. Voor wie wil weten welke gebeurtenissen tot die verkoop van Essent hebben geleid is Hoogspanning een onmisbaar naslagwerk. 


In zijn boek beschrijft Köper, die werkt voor vakblad Energie Nederland , tot in detail de splitsing van de energiebedrijven, één van de voornaamste oorzaken van de huidige verkoopgolf in de energiesector. Al snel ontstaat er een loopgravenoorlog: de bedrijven proberen van alles om minister Brinkhorst (EZ) op andere gedachten te brengen, terwijl de minister halsstarrig vasthoudt aan zijn voornemen tot splitsing. De energiebedrijven richten zelfs een lobbyclub op met de malle naam Eend (naar de beginletters van de vier ondernemingen). Alle pogingen zijn tevergeefs: Brinkhorsts opvolger Van der Hoeven zet de splitsing door, met de megadeal tussen Essent en RWE tot gevolg.

Maar niet alleen de energiebedrijven moesten worden opgedeeld. Köper gaat ook in op de splitsing van het veelgeroemde Gasgebouw. Waar dat bij de stroomleveranciers leidt tot een uitverkoop aan het buitenland, daar blijkt het opbreken van Gasunie de internationale positie van Nederland op gasgebied danig te verzwakken. Gazprom begrijpt niet waarom het nu opeens zaken moet doen met twee bedrijven, Gasterra (gashandel) en Gasunie (netwerk).

Bovenstaande is een rode draad in Köpers boek: het streven naar marktwerking in Den Haag blijkt lastig te combineren met de praktijk van de energiewereld. Daar is vorming van machtsblokken de trend, GDF Suez, meer dan het opbreken van bedrijven om de concurrentie te bevorderen. Het is niet het enige terrein waarop de overheid tekortschiet. Een duidelijke visie op de toekomst van de Nederlandse energievoorziening ontbreekt. Dat is ook een gevolg van de vele kabinetswisselingen van de afgelopen jaren. Hilarisch is een vraag van Herman Heinsbroek, een blauwe maandag minister van EZ, bij het begin van een belangrijke briefing: ‘Olie, waar wordt dat eigenlijk geproduceerd?’
Bij het vergroenen van de energievoorziening voert Den Haag een op z’n zachtst gezegd zwalkend beleid. Zo ontbreekt een consistent subsidiestelsel. In het huidige kabinet is het energiedossier bovendien onhandig verdeeld tussen de ministers Cramer (Vrom) en Van der Hoeven, met een machtsstrijd tot gevolg. Köper, die met vrijwel alle hoofdrolspelers uit het energiedebat sprak, pleit dan ook voor een minister van Energie. Terecht, want een product zo essentieel voor de samenleving als energie verdient een eigen bewindsman- of vrouw. 



[ jacco.neleman @reedbusiness.nl ]