‘Ik wil niet dat Aegon straks een
kaalgeplukte kip is’

bestuursvoorzitter aegon ALEX WYNAENDTS | interview

22|01|09 Den Haag 11:00

Alex Wynaendts (48) is verrast. Wanneer een landelijk ochtendblad op basis van zijn uitlatingen waarschuwt voor nieuwe afschrijvingen bij collega-verzekeraars wordt de Aegon-bestuursvoorzitter, die net een promotietour maakt door Turkije, platgebeld. CNBC, Reuters, Bloomberg, AD , ANP, iedereen wil weten wat hij echt heeft gezegd. TerwijlWynaendts via zijn woordvoerder laat weten niéts bijzonders te hebben gezegd.


Het artikel verschijnt in een periode waarin de zenuwen op de financiële markten weer eens bloot liggen. De financiële waarden staan onder druk na nieuwe miljardenverliezen. De koersen storten in, en dan orakelt de topman van Aegon ook nog eens over een tweede ronde afschrijvingen? Niet bij Aegon overigens, schrijft het dagblad, want ‘Aegon is gezond’.

Niet dat die laatste opmerking helpt. De paniek op de beurs en in de media bereikt ook Wynaendts in Turkije, waar hij met journalisten waaronder FEM , een bezoek brengt aan de vorig jaar overgenomen Turkse pensioenverzekeraar Ankara Emeklilik. Dat bezoek zou vorig jaar al plaatsvinden, maar werd uitgesteld door de verscherping van de kredietcrisis in de zwarte maanden september en oktober. Wynaendts had toen geen tijd voor een persreis, want Aegon onderhandelde met de Nederlandse Staat over een kapitaalinjectie om zich tegen de onrust in te dekken. En in zo’n gevoelige periode kun je maar beter niet met de pers op reis gaan.

Vorige week stapte de bestuursvoorzitter wel op het vliegtuig. Aegon verkoopt polissen in een groeimarkt en dat mag best gezien worden. Ondanks de kredietcrisis koestert de verzekeraar haar openheid.

Aan leden van de Turkse en Nederlandse pers vertelt een opgetogen Wynaendts hoe fijn het is om in Turkije te zijn. “Dit is mijn eerste reis, waarbij ik mijn Haagse hoofdkantoor heb verlaten. Ik heb daar zo lang over financiën gepraat. Ik ben blij om hier te zijn.”

Wanneer een dag later in Nederland het ochtendblad het artikel over de tweede ronde aan afschrijvingen brengt, slaat de sfeer in het Aegon-kamp om. Wynaendts staat weer met beide benen in de crisis. Bijna wordt het geplande interview met FEM afgezegd, omdat de kans groot is dat wat iemand in Wynaendts’ positie zegt, in deze gevoelige tijden verkeerd kan worden opgevat.


Volgens het dagblad zou u meer grote afschrijvingenverwachten. Heeft u dat nu wel of niet gezegd?


“Hoe kan ik dat nu over anderen zeggen? Wat ik heb gezegd is dat we zullen moeten wachten op de cijfers van het vierde kwartaal om een duidelijker beeld te kunnen krijgen van het effect van de financiële markten op de resultaten van de verzekeringssector.”




En dat in een onrustige tijd.


“De markt is zo zenuwachtig. Je doet dit en ze denken dat. Het is een verschrikkelijk onrustige tijd. De ene dag dalen de koersen van de Amerikaanse banken met 20 procent. Over de Engelse banken hoef je het niet eens te hebben. Of kijk naar de Belgische banken. Het enige wat ik heb gezegd is: ja natuurlijk zijn de markten in het vierde kwartaal niet gunstig geweest, maar dat is nu niet iets heel bijzonders. We weten allemaal dat de beurzen in het laatste kwartaal omlaag zijn gegaan en dat ze in januari niet zijn verbeterd. Ik probeer een beeld van Aegon te geven. Niet alleen de cijfers te laten zien, maar ook wat onze business is. Hoe het met de nieuwe landen van Aegon gaat.”




Aegon heeft na het verkrijgen van de staatssteun van 3 miljard euro een berekening gemaakt van het negatieve effect op de winst van het concern als de aandelenkoersen met 20 of 40 procent verder zouden dalen. Dat negatieve effect zou dan respectievelijk 700 of 1.600 miljoen euro bedragen.


“Precies, je kan die bedragen bijna…”




Die min van 40 procent ten opzichte van eind september 2008 is toch al gehaald?


“Gelukkig niet. Het zit tussen de 22 en 25 procent, afhankelijk van naar welke markten je kijkt. Nee, dat houd ik elke dag bij. Een heleboel factoren spelen een rol. Want vaak is het zo dat als de rente daalt, de aandelenkoersen stijgen. Maar nu dalen de koersen en de rente, en stijgen de spreads en de afboekingen. Je wordt nu vier keer getroffen.”




Als je naar Aegons obligatieportefeuille kijkt, zie je heel veel beleggingen in Amerikaanse industriële en financiële bedrijven Aegon belegt de ingelegde premies met name in obligaties. Beleggers zijn bang voor tegenvallers.


“We zijn al een tijdje bezig om de obligatieportefeuille een wat minder risicovol profiel te geven. We stappen meer in niet-cyclische beleggingen. We hebben gekozen voor de kwalitatief betere bedrijfsobligaties. Daarbij accepteerden we zelfs lagere opbrengsten. Onze aandelenbeleggingen hebben we verminderd door in de afgelopen jaren in Nederland en de Verenigde Staten onze directe exposure drastisch te verminderen.”




Het is duidelijk te zien dat Aegon beschermen-de maatregelen heeft genomen. Maar dan wordt de verzekeraar omver getrokken door deze storm. Is dat niet frustrerend?


“Ik weet niet of we omver zijn getrokken.”




Aegon moest naar de Nederlandse Staat om de solvabiliteit te verbeteren.


“Gezien de enorme onzekerheid in de markt was het voor ons onverstandig om geen maatregelen te nemen. We hebben onze financiële buffer met 3 miljard euro versterkt. We wilden niet alleen onze AA-rating behouden, maar ook aan klanten duidelijk maken dat we onze beloftes nakomen. Dat laatste is zo belangrijk.”


“Wij zeggen tegen onze klanten: geef jullie geld en vertrouw erop dat als je 30 jaar later met pensioen gaat je een bepaalde betaling krijgt. Het is dus erg belangrijk dat je in deze tijd geen twijfel laat bestaan over het feit dat je je beloftes nakomt. Onze klanten weten nu dat de Nederlandse Staat 3 miljard euro in Aegon heeft gestoken. Aan de ene kant was het een moeilijke beslissing om naar de overheid te stappen met het verzoek om hulp. Aan de andere kant niet, want ik weet dat het essentieel is voor ons bedrijf. Daarmee geef je je klanten zekerheid. Ik ben blij dat we die maatregel hebben genomen, zeker nu de beurzen in het vierde kwartaal zijn verslechterd. Ik vind niet dat we zijn omgevallen!”





U heeft de hoop uitgesproken dat er geen grote depressie zou komen, maar u houdt wel rekening met allerlei scenario’s. Waaraan denkt u?


“We hebben voorzorgsmaatregelen genomen. Wat moet Aegon doen als bepaalde scenario’s werkelijkheid worden? Wat doen we als de markt aanzienlijk verslechtert? Omdat ik niet weet hoe de economie zich ontwikkelt, moeten we een aantal scenario’s uitwerken. Het aannemen van staatshulp hoort bij zo’n voorzorgsmaatregel. In november hebben we gezegd dat we kapitaal willen vrijmaken om onze financiële buffer op te bouwen, terwijl we in juni nog zeiden dat we het geld in landen met een hoge groei zouden steken, zoals Turkije. Die buffer moet je gebruiken ter compensatie van dalende markten. We willen zoveel mogelijk geld genereren om dat spaarpotje te versterken. Ook de kosten worden in 2009 met minimaal 150 miljoen verlaagd.”
Aan welk scenario wordt gedacht bij een grote depressie?
“Aegon zou kunnen stoppen met de verkoop van nieuwe polissen, dan hoef je ook geen commissies te betalen. We zouden bepaalde delen van het bedrijf kunnen sluiten. Je kunt een heleboel doen, maar je moet er goed over nadenken. Dat doe ik ook, want er komt een keer een eind aan deze crisis. Dan wil ik niet dat Aegon een kaalgeplukte kip is, dat we niets meer kunnen doen. Je moet maatregelen nemen waarvan je in de toekomst geen spijt hebt.”




Als u rekening houdt met het zwartste scenario, dan is een nieuwe stap naar de Staat niet uitgesloten?


“Ik ga niets uitsluiten.”




Dankzij de onverantwoorde praktijken van de banken moest verzekeraar Aegon naar de Staat. Dankzij de bankiers komt een verzekeraar wel in de problemen. Of ziet u het niet zo? 


“Leuk dat je die vraag zo stelt, maar ik heb mezelf die vraag zo niet gesteld. We hebben ons geld in beleggingen gestoken. Is dat een fout van de bankiers? Wat heb ik eraan als ik die vraag had gesteld? Ik moet ervoor zorgen dat we maatregelen nemen. Ik denk niet: wie moet ik de schuld geven? Daar heb ik niets aan.”




Anders gesteld: wat moeten banken en/of toezichthouders doen om te voorkomen dat we straks met dezelfde problemen worden geconfronteerd? Want het geld wordt weer heel goedkoop.


“Dat zien we allemaal. Als je ziet hoeveel geld in het systeem wordt gepompt, komt de vraag op: waar komt de volgende zeepbel? Het antwoord ken ik niet. Ik hoop, want het geheugen van bankiers is kort, dat men zijn les heeft geleerd. De risicomodellen (van de banken, red.) gingen uit van risico’s die bij wijze van spreken maar eens in de 200 jaar konden optreden. In deze korte crisisperiode heb ik die eens-in-de-200-jaarrisico’s al een aantal keer voorbij zien komen. We moeten anders gaan denken. In plaats van alleen maar met modellen te werken, moeten we het gezond verstand meer gaan gebruiken. Verzekeraars hebben altijd met gezond verstand gewerkt.”




Ooit is deze crisis voorbij. Enig idee wanneer?


“Ik vind dat moeilijk. Veel economen hebben er een idee over. Zo denk ik eigenlijk niet. Als je zo gaat denken, moet je een mening hebben over iets waarover je geen mening kunt hebben. We moeten wel een plan hebben waarbij we rekening houden dat de moeilijkheden kunnen doorgaan. Ik hoop dat er een snel herstel komt, maar ik weet het niet.”




[ Walter.devenijns @reedbusiness.nl ]