E n dat is één. Essent is de eerste van een reeks Nederlandse energiebedrijven die in buitenlandse handen valt, in dit geval die van het Duitse RWE. Nuon en Eneco volgen waarschijnlijk op niet al te lange termijn. Alleen het Zeeuwse Delta houdt vooralsnog verbeten vast aan zijn zelfstandigheid.


Wouter Bos is niet echt gelukkig met de verkoop van de energiebedrijven, maar zegt machteloos te staan. De aandelen zijn immers in handen van provincies en gemeenten. De SP is een campagne gestart om de energiebedrijven in publieke handen te houden onder het motto ‘Ze zijn nuts’. Maar het is verkeerd om de overname van Essent (en de anderen) te blokkeren. We leven immers in een gemeenschappelijk Europa waarin Nederlandse bedrijven ook over de grens moeten kunnen toeslaan. De verontwaardiging over het Italiaanse verzet tegen de overname van Antonveneta ligt nog vers in het geheugen. Zoals ex-minister Laurens Jan Brinkhorst (Economische Zaken) in het coverartikel terecht opmerkt, is de tijd van “nationalistische oprispingen” voorbij.

Bovendien luidt de realiteit dat de overname van de energiebedrijven onvermijdelijk is. En dat komt niet alleen doordat ze door de gedwongen afsplitsing van de netten worden gereduceerd tot een productie- en leveringsbedrijf. De Europese energiemarkt wordt steeds meer gedomineerd door energiegiganten als RWE, GDF Suez en E.ON. Nederlandse energiebedrijven zijn simpelweg te klein om in dat reuzenspel te overleven. Schaalgrootte is bittere noodzaak voor het bemachtigen van gas, kolen en slots bij centralebouwers, zo stelt Essent-topman Michiel Boersma.

De verkoop van de energiebedrijven komt echter te vroeg. Nederland loopt met de splitsing mijlenver voor op de rest van Europa. Frankrijk en Duitsland verzetten zich in Brussel fel tegen dit plan, met als gevolg dat een ongesplitst RWE voor een prikkie het (bijna) opgedeelde Essent kan overnemen. Dat maakt de verhouding met het toch al veel grotere RWE nóg schever. Brussel moet eerst een gelijk speelveld creëren.

Bovendien zou de Staat in moeten stappen bij de energiebedrijven, zoals voormalig PvdA-Kamerlid Ferd Crone voorstelt. Energie is een goed van nationaal belang dat bescherming verdient. Niet dat Berlijn, Parijs of Göteborg (Vattenfall) hier het licht zullen uitdoen, maar het is wel goed om als overheid een vinger aan de pols te houden. Crone wil dat de Staat een belang van 20 tot 30 procent neemt. Zo houden we enigszins grip op onze eigen energieagenda.

Bos hoeft dus helemaal niet machteloos toe te kijken. Bij ABN Amro en Fortis heeft de vicepremier bewezen dat hij snel kan ingrijpen. Dat is hier ook gewenst, want anders hebben de provincies en gemeentes al hun ja-woord gegeven aan de deal met RWE.


[ jacco.neleman @Reedbusiness.nl ]