RBS & ABN Amro: Koehandel om ABN Amro-klant

rbs & abn amro | actueel

Krap drie maanden na een drastische en veelgeprezen reddingsactie voor de zwaar geteisterde banken, moest de Britse overheid deze week opnieuw bijspringen. Een van de aanleidingen: een recordverlies van 22 tot 28 miljard pond voor RBS. Bij de bekendmaking van een nieuwe serie steunmaatregelen luchtten Britse politici daarom even flink hun hart. Premier Gordon Brown zei kwaad te zijn en gaf RBS een flinke veeg uit de pan: ‘Vrijwel al hun verliezen komen voort uit Amerikaanse sub prime -hypotheken en de overname van ABN Amro. Dat zijn onverantwoorde risico’s die de bank heeft genomen met het geld van mensen in het Verenigd Koninkrijk.’ Die overname van ABN Amro was ‘fout’, voegde hij er ten overvloede aan toe. Browns minister van financiën Alistair Darling was nog duidelijker; ‘rampzalig’ noemde hij de aankoop van ABN Amro.


Diezelfde politici trekken nu, als gevolg van een van de maatregelen uit het steunpakket, nog steviger aan de teugels bij RBS. Na de kapitaalinjectie van oktober bezat de overheid al de meerderheid van de aandelen in de Schotse bank. Nu wordt dat belang vergroot naar bijna 70 procent. De preferente aandelen die de overheid in oktober kocht voor 5 miljard pond, worden omgezet in gewone aandelen. Dat scheelt RBS jaarlijks 0,6 miljard aan dividenduitkeringen, in ruil waarvoor ze belooft 6 miljard pond extra uit te lenen aan particulieren en bedrijven in Groot-Brittannië.


Financiële ellende


Waarom Darling het woord rampzalig in de mond nam, werd diezelfde dag duidelijk toen RBS vervroegd de resultaten over 2008 bekendmaakte. Terwijl de ABN Amro-activiteiten die nu in handen zijn van de Nederlandse Staat met winst draaiden, maakte ABN Amro Holding als geheel een verlies van 13 miljard euro. Verantwoordelijk hiervoor zijn de onderdelen die bestemd zijn voor RBS. Daarin kwam alle financiële ellende van de afgelopen periode samen: afboekingen op Amerikaans kredietpapier, voorzieningen op leningen aan bedrijven in de problemen (waaronder 1 miljard pond voor chemiebedrijf LyondellBasell) en het verdwijnen van 400 miljoen pond in het piramidefonds van fraudeur Bernard Madoff.


RBS als zwaar verliesgevende bank in handen van politici die publiekelijk kritiek leveren op haar internationale avonturen. RBS met haar net overgenomen buitenlandse dochter die een groot deel van de verliezen veroorzaakt. RBS ten slotte waar politici zich nadrukkelijk bemoeien met het commerciële beleid ten gunste van hun nationale achterban van bedrijven en consumenten. Tegen die achtergrond dringt de vraag zich op of RBS niet zo snel mogelijk van haar ‘rampzalige overname’ afwil.
“Het is een illusie om te denken dat RBS haar ABN Amro-onderdelen als één brok kan verkopen. Dat is onmogelijk”, zegt een ingewijde. “De integratie binnen het Europese kantorennetwerk bijvoorbeeld is al zo ver gevorderd, mensen zijn al opgestapt of ontslagen, dat er geen sprake meer is van afzonderlijke RBS- en ABN-teams. Maar of RBS wil verkopen hangt vooral af van de vraag hoe wanhopig ze zijn. En ik denk dat ze heel wanhopig zijn.”

In februari moet daarover meer duidelijk worden. Op de 26ste, maar mogelijk al eerder, publiceert RBS haar definitieve cijfers over 2008. Tegelijkertijd zullen ook de bevindingen naar buiten komen van de McKinsey-consultants die zich over een nieuwe strategische koers buigen. Enkele kernelementen daarin zullen volgens de nieuwe topman, Stephen Hester, zijn: het verkleinen van de balans en het risicoprofiel en het afslanken of verkopen van slecht presterende onderdelen.





Definitieve knip


Met de divisie Global Banking & Markets (GBM) die een groot kapitaalsbeslag heeft, posities met grote risico’s inneemt en als enig onderdeel verliesgevend is, valt het niet moeilijk te voorspellen waar er zal worden gesneden. In de divisie GBM worden ook de activiteiten van het voormalige ABN Amro Wholesale ondergebracht. Terwijl volop wordt gewerkt aan de integratie daarvan, kan een definitieve overgang pas plaatsvinden nadat De Nederlandsche Bank en het ministerie van Financiën daarvoor toestemming hebben gegeven. Dat stond gepland voor het derde kwartaal van dit jaar, maar kan vertraging oplopen door de recente gebeurtenissen rond ABN Amro.


“Op het moment dat die definitieve knip plaatsvindt en klanten daadwerkelijk over moeten van ABN Amro naar RBS, ontstaat er een groot probleem voor RBS”, voorspelt een Nederlandse bankier. “De posities die ABN Amro nu bij klanten heeft uitstaan, zullen dan ineens gefinancierd moeten worden door RBS. Datzelfde probleem had de Nederlandse overheid op het moment dat ze Fortis Bank Nederland overnam, toen moest er ook ineens 50 miljard euro aan funding worden aangetrokken. In het geval van RBS kan dat om tientallen miljarden gaan.”

Zelf kan geen enkele bank dat soort bedragen momenteel aantrekken, en het is de vraag of de Britse overheid ervoor wil opdraaien. “Er gaan dan ook sterke geruchten dat een groot aantal klanten die volgens de plannen zou overgaan naar RBS bij ABN Amro blijft. Dan gaat het niet om de Philipsen of Unilevers, maar om de wat kleinere klanten die toch al voornamelijk in Nederland actief zijn.”





Vastbesloten


Voor dergelijke veranderingen in de oorspronkelijke overnameplannen is een akkoord tussen Darling en Bos nodig. Die laatste zou dan aan de Nederlandse belastingbetaler moeten uitleggen waarom er wordt geïnvesteerd in de uitbreiding van een staatsbank. Een grond daarvoor zou kunnen ontstaan als RBS besluit dat de Nederlandse markt geen prioriteit heeft en de kredietverlening aan klanten afknijpt. “Daardoor zou Bos kunnen claimen dat er directe schade aan de Nederlandse economie ontstaat. Dat is de draai die hij zal geven aan het terugkopen van RBS-klanten”, voorspelt de bankier.


In diezelfde onderhandelingen kan Bos proberen delen van het oude Europese netwerk van ABN Amro te bemachtigen die voor Nederlandse bedrijven belangrijk zijn, zoals de aanwezigheid in Duitsland en België. Bos gaf deze week zelf al aan zo’n selectieve aanpak te willen volgen.

Maar het is allerminst een gelopen koers, voegt de Nederlandse bankier daar direct aan toe. “Vlak ook Deutsche Bank niet uit. Dat zou een zeer geschikte kandidaat zijn voor ABN Amro-onderdelen die RBS eventueel in de etalage zet.” Deutsche Bank lijkt vastbesloten een positie op de Nederlandse markt te verwerven en had al een overeenkomst voor de koop van enkele commercial banking -activiteiten van ABN Amro. Die deal is na de nationalisering echter op losse schroeven komen te staan. ABN Amro probeert nu als alternatief Fortis-onderdelen aan Deutsche Bank te slijten.

Bos kan zich opmaken voor een maandenlange koehandel over de Nederlandse klanten van RBS, Fortis en ABN Amro. 


[ jeroen.kerkhof @reedbusiness.nl ]