fortis | actueel

Fortis Bank Nederland vindt de juridische acties van de Fortis-aandeelhouders onverantwoord. “Het is gevaarlijk. Het zorgt eerder voor een toename van onzekerheid en chaos dan dat het iets verbetert. Ook de juridische actie in België kan voor een chaos zorgen als je niet oppast.”Aan het woord is Jan van Rutte, bestuursvoorzitter van de begin oktober genationaliseerde Fortis Bank Nederland. Van Rutte (58) is bezorgd over de procedures van boze Fortis-aandeelhouders. Die vinden dat ze recht hebben op een schadevergoeding van vele miljarden euro’s na het nationaliseren van Fortis-onderdelen.


De aandeelhouders spelen in zijn ogen met vuur. De reputatie van zijn ‘mooie’ bank wordt beschadigd, terwijl de Nederlandse Fortis-bank toch geheel los staat van de overgebleven Fortis Holding. Niet dat Van Rutte erop rekent dat de klagers in Nederland succes zullen boeken. “Het ministerie van Financiën van Bos heeft zich er duidelijk over uitgelaten dat er een rechtsgeldige transactie is gedaan. Er is geen effect op ABN Amro en Fortis Bank Nederland. De rechtsgang is vervelend vanwege de commotie eromheen. We gaan er gewoon vanuit dat het traject waarbij ABN Amro en Fortis Bank Nederland worden samengevoegd, doorgaat”, zegt Van Rutte.

“Ook als er maar een heel klein percentage onzekerheid is, kan dat effect hebben op onze reputatie in de markt. Daar zit mijn grote zorg. Weer is er wat aan de hand met Fortis. Er ontstaat onrust bij klanten en daardoor bij medewerkers. Dat is voor niemand goed”, vindt hij. Gelukkig is de funding van de bank niet aangetast. Fortis kan genoeg geld lenen bij de andere financiers. Ook de spaarders weten de Nederlandse Fortis Bank weer te vinden sinds de nationalisering, meldt hij. “We merken dat de post toevertrouwde middelen (deposito’s en spaargeld, red.) enorm gestegen is. Ik praat over miljarden euro’s.”




Ongelukkig


Dat is weleens anders geweest. Als de oorspronkelijke eigenaar van de Nederlandse bank, de in Brussel gevestigde Fortis Holding, na de zomer onder vuur komt te liggen wegens de gebrekkige financiering van de ABN Amro-overname, halen steeds meer klanten hun geld weg. De ondergang van de holding is, in het turbulente tijdperk van de kredietcrisis, slechts een kwestie van tijd. 


Alleen al in de laatste week van september stroomde zo’n 20 miljard euro uit de holding, hoewel de uitstroom bij Fortis Bank Nederland volgens Van Rutte ‘beperkt’ bleef. Veel wil de Nederlandse topman niet kwijt over de toenmalige holding-bestuurders Jean-Paul Votron en Maurice Lippens. Dochterbedrijven mengen zich niet in strategische beleidskwesties, vindt hij. “Het is achteraf makkelijk om ideeën te hebben. Ik denk wel dat de communicatie ongelukkig is geweest. Eerst geen emissie, dan weer wel.” Informeel, zo geeft hij aan, heeft hij weleens zijn zorgen over de gebrekkige communicatie geuit.

Jan van Rutte. Een bankier die zijn carrière in 1978 begint bij de toenmalige ABN. In 1981 stapt hij over naar de Amsterdamse zakenbank Pierson, Heldring & Pierson (Amro), om na vele overnames te eindigen als bestuursvoorzitter van Fortis Bank Nederland. Van Rutte is een carrièreman, maar ook een overlever, zo typeren andere bankiers hem. Hij kan goed incasseren, wordt verteld. Van Rutte zegt over zichzelf dat hij goed “kan relativeren en luisteren”. Heerlijk vindt hij het om de gitarist-zanger van de band Friday Blues te zijn: “Dat is pure ontspanning.”

Het jaar 2008 moet eenannus horribilisvoor Van Rutte zijn geweest. AlsFEMhem in mei in zijn zonovergoten kantoor aan het Amsterdamse Prins Bernardplein ontmoet, bereidt de topman de integratie van ABN Amro en Fortis Bank voor. Zijn moederconcern heeft het overnamegevecht om ABN Amro gewonnen. Het samenvoegen zorgt ervoor dat Fortis en ABN Amro “in een klap de grootste bank van Nederland worden”, vertelt een enthousiaste Van Rutte. Fortis en ABN Amro-medewerkers vergaderen samen inconnecting for growth-sessies. De topman is buitengewoon ongeduldig, zo laat hij blijken. Zijn bank moet op vele gebieden de nieuwe nummer één worden op de Nederlandse markt. “Ik wil snel aan de slag, omdat ik er in geloof”, verzekert hijFEM.

Eind december is de situatie voor Van Rutte 180 graden gedraaid. Zijn toenmalige werkgever Fortis Holding is slechts een schim van het verleden. Begin oktober nemen België, Nederland en Luxemburg de macht over om de concernonderdelen te redden. De genationaliseerde Fortis Bank Nederland wordt op termijn samengevoegd met de eveneens genationaliseerde Nederlandse ABN Amro. Van Rutte en Fortis Bank Nederland lijken een bijrol te spelen, terwijl ABN Amro steeds duidelijker de hoofdrol in het fusieproces claimt.

In plaats van ABN Amro-onderdelen te verkopen aan Deutsche Bank kunnen er beter delen van Fortis Bank Nederland verkocht worden, schreef onlangsHet Financieele Dagblad, dat zich lijkt te baseren op geluiden binnen ABN Amro.

Van Rutte verdedigt het bestaansrecht van Fortis Bank Nederland fel: “Ik heb niet de indruk dat we vermorzeld zullen worden. Ik begrijp dat dat beeld ontstaat als je kijkt naar de medewerkers. Bij ABN Amro zijn het er 25.000. Bij ons 10.000. Kijk je echter naar de aard van de activiteiten en naar de winstgevendheid, dan is er sprake van gelijkwaardigheid. Ook als je kijkt naar de balans is er gelijkwaardigheid. Fortis Bank Nederland heeft een aantal activiteiten die ABN Amro niet heeft. We vullen elkaar goed aan. Iedereen denkt dat we een lokale bank zijn, maar we hebben vestigingen in meer dan twintig landen.” Van Rutte is blij dat Gerrit Zalm, ex-minister van Financiën, binnenkort verantwoordelijk wordt voor het fusieproces. Het is heel belangrijk dat de banken geleid worden door een onafhankelijk persoon, zegt hij. “Dat vind ik een belangrijke voorwaarde.”

Van Rutte doet er ondertussen alles aan om het merk Fortis Bank Nederland te promoten bij klanten en financiers. Vroeger was de Brusselse holding verantwoordelijk voor dergelijke activiteiten. Tegenwoordig staat Fortis Bank Nederland, zolang de fusie met ABN Amro nog niet rond is, op eigen benen. Maar de verbondenheid met de naam Fortis is bij Van Rutte behoorlijk verminderd. Zo gauw er slecht nieuws is over Fortis, denkt iedereen aan Fortis Bank Nederland. “Daar hebben medewerkers last van. Je merkt ook wel dat mensen bij ons soms down zijn als er weer een negatief bericht over Fortis de wereld in gaat. Maar je kunt niet zomaar je naam veranderen. Dat kost tijd en geld”, zegt Van Rutte.


Boos

En ja, net als je denkt dat je alles wel hebt gehad, duikt de naam Madoff op. Zo’n man met een sympathiek gezicht, van wie je best een tweedehandsauto zou willen kopen. Zo’n man die met zijn piramidespel de financiële wereld een schade berokkent van 37 miljard euro waarvan Fortis Bank Nederland misschien 1 miljard euro voor haar rekening neemt. Alweer slecht nieuws over Fortis.


Het gaat om een brutobedrag, haast Van Rutte zich te zeggen, maar hij is wel boos. “Je bent net een organisatie aan het bouwen. We zijn de markt opgegaan om ons opnieuw te introduceren en dan krijg je dit. Ik heb behoorlijk staan vloeken. Dat nieuws over Madoff wekt de indruk dat er kennelijk van alles aan de hand is bij ons. Klanten vragen zich af: hoe zit dat? Je moet uitleggen wat er is gebeurd, maar het blijft natuurlijk een buitengewoon vervelend verhaal.”

Op de vraag of de onderhandelingspositie van Fortis Bank Nederland in het overlegtraject met Zalm en ABN Amro niet door de Madoff-affaire wordt verzwakt, antwoordt Van Rutte ontkennend. Hij gelooft nog steeds in het succes van de nieuwe combinatie. “Ik ben optimistby nature”, zegt de bestuursvoorzitter. Hij meent het. 





[ jeroen.kerkhof @reedbusiness.nl ]

[ walter.devenijns @reedbusiness.nl ]