Londen: Een prepaid-gasmeter


Londen mag dan wel een van de grootste financiële centra op aarde zijn, het land lijkt soms verdacht veel op een ontwikkelingsland.

Het is niet echt een pretje om erachter te komen dat je verwarmingsketel het niet doet als je ’s ochtends onder de douche stapt. De mijne was nota bene net vervangen. Lampjes flikkerden, de resetknop maakte geen verschil en de gebruiksaanwijzing bracht ook geen uitkomst. Gelukkig had ik het mobiele nummer van de loodgieter in mijn telefoon opgeslagen. Loodgieter Richard moest helemaal uit Zuid-Londen komen - ik woon in Noord- maar hij had gelukkig een prikkel om snel te komen. Hij was jarig, zijn moeder woont bij mij in de buurt en hij was erop gespitst om zijn verjaardagscadeautje op te halen. Ook Richard begreep niet waarom de gastoevoer niet werkte. Volgens hem moest iemand van de ketelproducent langskomen. Ik had hem al bijna uitgelaten, toen hij voor de zekerheid de gasmeter nog even wilde controleren. “Je hebt een prepaid-gasmeter”, riep hij verbaasd uit, “en je krediet is op.” Ik woonde nog niet zo lang in mijn nieuwe huis, had net mijn eerste elektriciteitsrekening ontvangen, en had me nog niet echt zorgen gemaakt over het uitblijven van de gasrekening. De elektriciteitsbedrijven in dit land staan bekend om hun chaotische administratie. Bovendien was er nog iemand langs geweest om de meterstand op te nemen.

Nu vraag ik me af waar dat goed voor was. Ik betaal een fortuin aan huur, maar ik moet met een chipkaart naar de sigarenboer voor een warme douche. Net als meer dan drie miljoen andere huishoudens. Je zou zeggen dat een prepaid-meter zonder alle papierwerk goedkoper zou zijn. Fout! Gemiddeld betalen mensen met een prepaid meter 215 euro meer per jaar en dat zijn meestal arme gezinnen. Zo verdienen gasbedrijven in een zwaar concurrerende vrije markt jaarlijks enkele honderden miljoenen extra ten koste van arme huishoudens. De gasbedrijven waren snel met het verhogen van de tarieven toen de olieprijs steeg, maar laten het afweten nu olie in het spoor van de kredietcrisis een duikvlucht neemt. Een Nederlandse collega pochte dat hij de brief van Scottish Power met de nieuwe, hogere, tarieven, terug stuurde met de mededeling ‘burn in hell’.

Voordat ik naar Londen verhuisde, had ik er nooit van gehoord, maar ‘fuel poverty’ (brandstofarmoede, een term die in geen enkele andere Europese taal lijkt voor te komen) is hier wijdverspreid. Je bent brandstofarm als meer dan 10 procent van het netto inkomen aan brandstof opgaat. Dat geldt voor meer dan vijf miljoen gezinnen. Mijn ongemak verbleekt bij dat van de vele arme gezinnen die dit land nog kent. Voor sommigen komt het letterlijk aan op ‘eat or heat’. Elk winter sterven meer dan 20.000 mensen vanwege de kou en veel meer worden ziek en bouwen schulden op. Soms heb ik hier echt het gevoel dat ik in een ontwikkelingsland leef.