‘Het ís geen patserbak, het is een taxi!’

Wie deze zomer aan het eind van een mooie dag in de haven van Joure door twee twaalfjarige jongens met viool en een rammelend geldbakje is gevraagd om een bijdrage voor een sleepbootje, heeft waarschijnlijk te maken gehad met de zoons van Roland Kortenhorst. Vader wist een sleepbootje uit 1920 op de kop te tikken voor de tweeling, dat ze nu samen met vader opknappen. De financiering is nog een lopend project, waarbij Kortenhorst senior optreedt als bank. “Ik heb hun uitgelegd hoe het werkt in de scheepvaart: als je een schip aankoopt, steek je er een stuk eigen vermogen in, de rest kun je lenen. Mijn jongens kunnen wat meer lenen, maar wel op voorwaarde dat het eigen vermogen wat opgepept wordt.”


Ze hebben aardig in de gaten hoe het werkt, zegt Kortenhorst (50). “Om half vijf is het nog te vroeg, dan zit iedereen nog nuchter aan dek. Om een uur of half zes, wanneer er twee wijntjes in zitten, gaat het een stuk beter. Ze komen vaak met zo’n 70 à 80 euro thuis.” Een mooi staaltje ondernemerschap, vindt hij.

Sinds eind augustus is vader zelf ondernemer, na zes jaar voor het CDA in de Tweede Kamer te hebben gezeten. Eind augustus ontving hij de eerste Cessna Citation Mustang, die de basis vormt van de kleine vliegtuigvloot die hij opbouwt voor zijn jonge bedrijf Sky-Taxi. De Mustang is een very light jet (VLJ): een nieuwe categorie goedkope, kleine straalvliegtuigen waaronder ook de Eclipse van Roel Pieper valt. De veel lagere kosten in vergelijking met conventionele zakenjets maken de VLJ geschikt voor een no-nonsense taxi-achtig luchtvaartproduct, luidt het idee achter Kortenhorsts businessplan. In de VS zijn al diverse van dit soort bedrijfjes actief. In Nederland richtte zakenman Leendert Bikker al eerder zijn Bikkair op.

Op een steenworp afstand van de haven waar zijn zoons ‘s zomers aan de financiering van hun sleepboot werken, huist restaurant ‘t Plein. Kortenhorst omschrijft het etablissement als zijn “huiskamer” in de tijd dat hij directeur was bij Bijlsma/Frisian Shipyards, een groep met werven in Harlingen, Lemmer en Wartena. “Als ik bezig was met een order, was dat hier meer bekend dan op de werf.” Hij komt er al zestien jaar en heeft naar eigen zeggen in de tussentijd lief en leed gedeeld met het echtpaar dat het restaurant runt, Reitse en Tryntsje Spanninga. Echte ondernemers, weet Kortenhorst. Of hij nu met klanten een uitstekende maaltijd in drie kwartier wilde of juist uitgebreid vijf uur wilde tafelen met alles erop en eraan: hij kon er altijd op rekenen dat het goed was. Ook wanneer het ging om de catering voor een feestmaal voor 220 man op de scheepswerf bij een spectaculair feest voor de doop van een schip.





Verkeerde afslag


Gebrek aan topografische kennis bracht de geboren Eindhovenaar naar Friesland. Hij werd tijdens zijn studie scheepsbouw in Delft gevraagd een technisch ingewikkelde, maar leuke klus op een scheepswerf in Kootstertille te klaren. “Toen ik op weg naar mijn sollicitatiegesprek in de buurt van Hardinxveld-Giessendam op zoek ging naar de afslag Kootstertille, kon ik die nergens vinden. Toen ik op de kaart keek bij een Esso-station, bleek het in Noord-Friesland te liggen. Ik kon natuurlijk nooit meer op tijd komen voor dat gesprek, maar toen ik belde en de situatie uitlegde, zei mijn latere werkgever dat ik alsnog kon komen praten. ‘Zo’n man wil ik weleens meemaken’, zei hij.”


Kortenhorst werd aangenomen, deed er zijn afstudeerproject en bleef in Friesland, waar hij op enkele uitstapjes na tot zijn lidmaatschap van de Tweede Kamer bleef werken in de scheepsbouw. Uiteindelijk voerde hij samen met de gebroeders Bijlsma de directie van de Bijlsma/Frisian Shipyards. Daar speelde hij een belangrijke rol in de transformatie van de werf van een specialist in droge ladingschepen naar ingewikkelde schepen voor vreemde stoffen die onder speciale condities moeten worden vervoerd.

Zijn idee voor de VLJ-taxidienst is geïnspireerd door zijn eigen ervaringen uit die tijd. Kortenhorst was regelmatig dagenlang onderweg naar plekken als Haugesund in Noorwegen om daar één gesprek van vier uur te voeren met een klant. Meestal had hij daarbij ook nog één of twee collega’s mee voor de technische details die besproken zouden worden. “Dan moest ik van Friesland naar Schiphol, daarvandaan naar Oslo en dan kon je na lang wachten overstappen op een regionaal toestel naar je bestemming. Je was al snel drie dagen weg voor een bespreking van vier uur. Dat is toch bezopen?” Neem je ook de verblijfskosten voor drie personen mee, dan is de luchttaxidienst van Kortenhorst niet veel duurder, maar is de reiziger wél dezelfde avond weer thuis, pitcht hij zijn luchttaxi.

Maar eer het concept wordt geaccepteerd, moet Kortenhorst nog wel even afrekenen met het poenerige imago van een zakenjet. Voor veel ondernemers is dat een forse hindernis, blijkt uit gesprekken met de doelgroep. ’Superidee, Roland. Hier hebben we echt behoefte aan’, kreeg hij te horen. ‘Maar zorg wel dat mijn klant niet ziet dat ik uit zo’n ding stap, want dat trekt hij dus niet.’ De ondernemer hoopt dat de aanduiding ‘taxi’ en de gele kleur van zijn toestellen duidelijk maken dat poenerigheid niet past bij zijn Sky-Taxi. “Dit ís geen jetset-jet!”, zegt hij. “En ook geen patserbak, het is een taxi. Een efficiënt vervoermiddel, een ik-denk-na-jet, een ik-gebruik-mijn-verstand-jet!”

Behalve op een nuchtere rekensom bij zijn potentiële klanten, rekent hij op de betrokkenheid van de mensen die voor Sky-Taxi gaan werken. “Het moet een echte ‘ we make it together -company’ worden”, zegt hij. Hij ziet graag dat piloten zelf deelnemen in de financiering van hun vliegtuigen en aanbrengpremies voor nieuwe klanten verdienen. Afhankelijk van de acceptatie van het product in de markt, wil hij over een jaar vijf toestellen hebben. Met ondernemers in Duitsland, Oostenrijk en Engeland is Kortenhorst in gesprek over de opzet van een franchisemodel.


Waarom heeft u niet gewacht tot uw termijn als Kamerlid erop zat?


“Ik heb al lang de wens om zelfstandig ondernemer te worden. En uit ons onderzoek naar de haalbaarheid van mijn plannen bleek dat het nu of nooit was. Over een paar jaren zijn er kapitaalkrachtige partijen op de markt en heb je veel vechtgeld nodig om er nog tussen te kunnen komen. Dat hebben we niet. Bovendien konden we via ons netwerk twee toestellen uit de markt peuteren. Als je een nieuwe bestelt, krijg je hem niet eerder dan 2012. Ik heb met pijn in de ene helft van mijn hart ervoor gekozen de andere helft te volgen.”




Waarom heeft u begin dit jaar als Kamerlid niet gemeld dat u een bedrijf had opgericht?


“Je moet niet in een vroeg stadium je potentiële concurrenten vertellen wat je aan het doen bent. En wat is het verschil met een Kamerlid dat solliciteert naar een post als burgemeester? Die is ook bezig potentieel vreemd te gaan.”



Heeft u zich gestoord aan de ophef over uw vertrek?


“Ik word ranzig van het wantrouwen dat politici en journalisten soms koesteren jegens ondernemers. Alsof de overheid per definitie goed is en ondernemers niet te vertrouwen zijn! Alsof het allemaal geldwolven zijn die via fiscale trucs en onderbetaling van hun personeel proberen zo veel mogelijk geld over te houden voor hun hobby’s. Terwijl ik een nieuwe markt wil aanboren, belasting opbreng en nieuwe banen creëer.”




Hoe bent u als gezonde, ondernemende Hollandse jongen in de politiek terechtgekomen?


“Eind jaren negentig werd ik gevraagd als lijstduwer voor de Provinciale Staten in Friesland, maar bleek toch op een verkiesbare plaats te staan. Mijn collega-Statenleden hebben het meeste werk gedaan, ze wisten dat ik helemaal niet wilde en het veel te druk had met de overname van het bijna failliete Frisian Shipyards. Toen het CDA later op zoek was naar vers bloed uit het bedrijfsleven kon ik geen nee zeggen. Ik meende dat ik met twintig jaar ervaring in een bedrijfstak aan de frontlijn van internationale concurrerentie iets had toe te voegen. Bovendien ben ik op veel plekken geweest waar geen democratie heerst en heb ik van mijn vader de verhalen gehoord over de Tweede Wereldoorlog. Als je dan 1 van de 150 mensen mag zijn die actief in die democratie participeren, is dat een eer die je niet kunt weigeren.”





Wat was uw mooiste dossier in de Kamer?


“Ik heb gepleit voor steun aan de scheepsbouw op het moment dat andere landen de markt verpestten met ordersubsidies. Daar stonden we dan tussen 5.000 scheepsbouwers met scheepstoeters op het Binnenhof. Mijn finest hour !”