Wanneer is het voorbij? Gáát het ooit wel weer voorbij? Die vraag houdt honderden miljoenen mensen bezig. De paniek die enkele maanden geleden uitbrak in de wereld van de haute finance, raakt nu, de eerste weken van oktober 2008, bijna iedere Amerikaan en Europeaan. 


Deze week is gebleken dat wij allemaal ‘IJslander’ kunnen worden. We zijn getuige en slachtoffer tegelijk van een internationaal financieel stelsel dat op dit moment niet meer werkt. Het is een sombere, maar onvermijdelijke conclusie nu is gebleken dat de nationale overheden en centrale banken continu achter de feiten aanhollen. Geen enkele overheidsmaatregel of actie van de centrale banken, van de Amerikaanse bail out van 700 miljard dollar tot de gezamenlijke renteverlaging van 0,5 procent door de centrale banken, heeft het gewenste effect.

Het is al vaak gezegd de afgelopen weken: het vertrouwen is volledig verdwenen. Dat betekent dat er, net als in de jaren dertig, sprake is van een systeemcrisis. En dat vereist bijzondere maatregelen.
 FEM is in het algemeen geen voorstander van overheidsingrijpen in de economie. We zijn tegen subsidiëring van industrieën, tegen overheidsbemoeienis met ondernemingen en tegen overbodige regelgeving. We zijn voor de vrije markt. Ook nu. Juist nú, nu de stemmen die roepen om het kapitalisme af te schaffen steeds vaker en triomfantelijker klinken. FEM is ervan overtuigd dat individuele vrijheid onlosmakelijk is verbonden met de vrije markt, de vrijheid om te ondernemen naar eigen inzicht. We denken dat die vrijheid het beste uit mensen haalt.

Tegelijk weten we dat de onzichtbare hand van de vrije markt het beste functioneert met de tucht van de ijzeren vuist van de overheid achter de hand. Sterk toezicht dus. Heldere regels, en harde straffen bij overtreding.

Natuurlijk trekt ook deze crisis ooit op. In de geschiedenis is de veerkracht van de markt uiteindelijk altijd onverwoestbaar gebleken. Maar de vraag is of wij daarop kunnen of willen wachten totdat dat vanzelf gebeurt. FEM denkt dat het beter is om het lot in eigen hand te houden. Deze tijd vraagt om bijzondere maatregelen. Een daarvan is dat het toezicht op de financiële markten onmiddellijk versterkt moet worden. Dat toezicht, dat in Nederland door de onafhankelijke instellingen De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten geschiedt, heeft namelijk gefaald. Het wordt tijd dat ook toezichthouder DNB, die ondanks ernstige fouten op geen enkele manier kritiek duldde, verantwoording moet afleggen aan de regering en dus het Nederlandse volk. Dat komt de kwaliteit van toezicht alleen maar ten goede.