F ortis blijft de laatste maanden weinig bespaard. De controversiële herfinanciering eind juni, het vertrek van topmannen Votron en Mittler in juli, de tegenvallende halfjaarcijfers in augustus en de roerige bijeenkomsten om aandeelhouders en klanten te sussen van de afgelopen week. In het rumoer raakt de aflossing van een converteerbare obligatielening uit 2005 bijna ondergesneeuwd.


Toch heeft Fortis ook met de zogenoemdeconvertibleeen flinke uitglijder gemaakt. Hoe dat zit? Door obligaties uit te geven, leende de bank-verzekeraar drieënhalf jaar geleden 774 miljoen dollar. De investeerders die deze effecten kochten, wonnen de jackpot. Jaarlijks kregen zij een rente van 7,75 procent. En bij het aflopen van de lening betaalde Fortis hen onlangs terug in aandelen van de Amerikaanse verzekeraar Assurant, die honderden miljoenen méér waard waren dan het uitgeleende bedrag.

Reden voor een feestje bij de obligatiehouders. De kater wordt gevoeld op de hoofdkantoren van Fortis in Brussel en Utrecht. Net nu de bank-verzekeraar zo om geld verlegen zit om de overname van delen van ABN Amro te financieren, blijkt ze door de obligatie kapitalen mis te lopen.



Amerikaanse ambities


Waarom Fortis haar lening terugbetaalt in aandelen van een Amerikaanse verzekeraar? Daarvoor moeten we even terug naar 1990. Dat jaar fuseert het Nederlandse Amev met de VSB Bank en de Belgische verzekeraar AG tot Fortis. Amev heeft sinds 1977 enkele Amerikaanse verzekeringsmaatschappijen gekocht, waardoor Fortis zich ook de trotse eigenaar kan noemen van een dochter in de VS. En de zojuist gevormde, ambitieuze bank-verzekeraar uit de Benelux heeft daar aanvankelijk grote plannen.


In de jaren negentig versterkt Fortis haar Amerikaanse dochter door een trits nieuwe overnames. Vooral de acquisitie van American Bankers Insurance (ABI) in 1999 voor 2,6 miljard dollar is een majeure stap. Hiermee verdubbelt Fortis in één klap de omvang van haar Amerikaanse verzekeringstak. Henjo Hielkema, de toenmalige baas van de verzekeringsdivisie, stelt bij die gelegenheid trots dat de overname perfect past in Fortis’ strategie, die zich richt op ‘een beperkt aantal hoogrenderende en sterk groeiende nichemarkten’. Bovendien wordt de ‘horizon van onze internationale verzekeringsactiviteiten er aanzienlijk door verbreed.’

In 2000 telt de Amerikaanse verzekeringsdochter van Fortis een kleine 11.000 werknemers, die dat jaar goed zijn voor een bruto premie-inkomen van 8,6 miljard euro en een netto operationeel resultaat van 300 miljoen euro. De volwassen dochter is vooral actief in krediet-, levens-, zorg- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.

Het enthousiasme rond het Amerikaanse verzekeringsbedrijf verdwijnt in 2001 echter als sneeuw voor de zon. Na de terroristische aanslagen van 11 september, de beursmalaise en de bedrijfsschandalen in de VS krijgt de Fortis-top last van zenuwen. Het resultaat van de Amerikaanse verzekeringsdochter daalt dat jaar met 30 procent. Oorzaak: lagere beleggingsopbrengsten, onder meer door investeringen in Enron.

Er komt subiet een einde aan de overnames van Fortis in de VS. In september 2003 maakt de toenmaligechief executive officer(ceo) Anton van Rossum plots bekend de Amerikaanse verzekeringstak te verkopen. Hij neemt zakenbank Morgan Stanley in de arm om het bedrijf, dat wordt omgedoopt tot Assurant, naar de beurs te brengen.




Beursgang


Op 5 februari 2004 is het zover. Bij de beursgang van Assurant verkoopt Van Rossum voor zo’n 2 miljard dollar een belang van 65 procent. Het resterende belang houdt Fortis vast om later ‘te kunnen profiteren van de juiste marktomstandigheden’.


Elf maanden later besluit de nieuwe ceo, Jean-Paul Votron, niet langer te wachten. Hij verkoopt 27 miljoen stukken, die nog eens zo’n 830 miljoen dollar opbrengen. De Fortis-topman slijt niet het hele pakket. Een belang van 23 miljoen aandelen houdt hij in portefeuille. Votron gebruikt die stukken echter ter dekking van een converteerbare obligatielening. En dat had hij beter niet kunnen doen.

Bij het aflopen van de lening blijkt dat de aandelen die Fortis aan de obligatiehouders moet leveren, door een koersexplosie een vermogen waard te zijn (zie kader: Converteren graag!). Van de gereserveerde 23 miljoen aandelen heeft Fortis er 18,9 miljoen nodig voor het aflossen van de geleende 774 miljoen dollar. De resterende 4,1 miljoen stukken zijn verkocht voor 241 miljoen dollar, liet Fortis eerder deze maand weten. Het totale pakket heeft dus iets meer dan 1 miljard dollar opgeleverd.

Waren de aandelen Assurant vrij ter beschikking geweest, dan had Fortis ze eind vorig jaar kunnen verkopen ter financiering van ABN Amro. Dan had het pakket ruim 1,6 miljard dollar opgeleverd. Door de obligatielening loopt Fortis dus 600 miljoen dollar mis, ofwel zo’n 400 miljoen euro.

Het is overigens de vraag of het überhaupt zo verstandig was Assurant destijds te verkopen. De verzekeraar leverde Fortis in totaal 3,8 miljard dollar op. Op de beurs is het bedrijf inmiddels 6,9 miljard dollar waard. De verkeerd getimede en te dure overname van ABN Amro blijkt niet de enige recente strategische blunder van Fortis.