actueel Banksector

B anken komen vooral in het nieuws met miljardenafschrijvingen en massa-ontslagen. Dat zal veranderen. Niet per se volgend jaar, maar op de middellangetermijn zeker. Volgens een onderzoek van strategieconsultant McKinsey & Co. zullen banken de komende tien jaar hun inkomsten en winsten verdubbelen, goed voor meer dan 10.000 miljard dollar aan extra beurswaarde. Driek Desmet, seniorpartner in Amsterdam en betrokken bij het onderzoek, verklaart de zonnige toekomst voor banken.




Opvallende conclusies tijdens een bankcrisis.


SDLqHet onderzoek is niet gerelateerd aan wat er nu in de markt gebeurt, maar richt zich op de fundamenten van de sector. We hebben een model van de banksector gebouwd dat op basis van het verleden en indicatoren als bevolkingsgroei, vergrijzing en trends in het opbouwen van vermogens, voorspelt waar de markt de komende tien jaar naartoe gaat. Het model leent zich niet voor voorspellingen op korte termijn of voor individuele banken. Over de winstgevendheid van de industrie eind dit jaar of volgend jaar, valt echt niks te zeggen. Het herstel na de huidige crisis zal de nodige tijd nemen, dat staat nu wel vast. Maar de fundamenten van het model blijven volledig behouden en daarmee kunnen we een voorspelling voor de middellange termijn afgeven.”


Wat zijn de belangrijkste inzichten die hetmodel oplevert?
“Dat bankieren een heel robuuste markt is. Bijna 80 procent van de opbrengsten is afkomstig uit wat we noemenstock, de voorraad aan persoonlijke financiële tegoeden en verplichtingen. Ondanks verschuivingen op de korte termijn zijn dat opbrengsten die blijven komen en die maar beperkt afhankelijk zijn van economische groei. Daarnaast blijkt de sector gedifferentieerder dan we allemaal denken, de penetratie van verschillende producten, bijvoorbeeld het gebruik van creditcards, verschilt enorm per land. En ten slotte staat de industrie aan de vooravond van echte internationalisering en consolidatie. De banksector is erg gefragmenteerd. De marktkapitalisatie van de twintig grootste banken ter wereld bedraagt minder dan 40 procent van die van de gehele sector, terwijl het gemiddelde van andere sectoren rond 67 procent ligt.”





Waar staat de Nederlandse banksector?


SDLqNederland is redelijk uniek. Als je kijkt naar financiële diepgang, bijvoorbeeld naar persoonlijke financiële tegoeden of verplichtingen ten opzichte van het beschikbare inkomen, dan staat Nederland in de topvijf. Het heeft een zeer hoog ontwikkelde markt, met een topdriepositie inde penetratie van internetbankieren in Europa, een zeer efficiënte betaalmarkt en lage winstmarges voor banken. Kritiek op Nederlandse banken is dat ze hoge kosten-inkomstenratio’s hebben, niet doordat de kosten hoog zijn, maar doordat de inkomsten laag zijn. Banken geven hun efficiencyvoordelen door aan hun klanten.”


Wat zit er achter die bijzondere Nederlandse positie?


SDLqDan kom ik terug op mijn eerste punt van zojuist: bankieren is eenstock business. Die huidige positie is een reflectie van de rijkdom die het land en zijn bedrijven door de eeuwen heen hebben opgebouwd. Dat is de motor van het geheel, plus het feit dat hier al vroeg beslissingen zijn genomen over het creëren van publieke bedrijven of over de opbouw van het pensioenstelsel. Daardoor is er al lang heel veel geld geïnvesteerd in de Nederlandse kapitaalmarkt. Dat heeft weer bedrijven gevoed die internationaal groot zijn geworden. Dat tezamen leidt op termijn tot een veel serieuzere en diepere markt dan je zou verwachten.”





Kunnen Nederlandse banken ook meekomen in de internationalisering die u voorspelt?


SDLqDan ga je weg van het macroniveau en moet je kijken naar individuele bedrijven. Essentieel is dat bankieren eenskill based businessis; het draait om vaardigheden en capaciteiten. Er wordt niets vervaardigd, er is geen productie. Bankproducten zijn virtueel en heel transparant. Hele stukken van de markt worden vaak direct gekopieerd, er bestaan geen patenten in deze industrie. De betere banken moeten dus hun zaken goed op orde hebben. Het enige wat banken weerhoudt in hun groei is hun eigen innovatiekracht en de mogelijkheid nieuwe producten uitgerold te krijgen. En ze moeten natuurlijk een aantal goede beslissingen nemen over hun portfolio: in welke producten en landen wil ik zitten en in welke niet. Maar innovatie is de sleutel tot groei. Als je banken hebt metskillsencapabilitiesdie van Europees of wereldniveau zijn, ga je daar als land en economie heel lang heel veel profijt van hebben.”





Vormende huidige kredietcrisis en de roep om meer regels en meer toezicht een bedreiging voor innovatie in de banksector?


SDLqHet kunnen inschatten van risico’s ligt aan de basis van de kracht van banken. Dat betekent dat het een industrie is die in spurten opgroeit. Telkens wanneer er een structurele gebeurtenis zoals de huidige kredietcrisis plaatsvindt, komt de industrie daar sterker uit op het gebied vanrisk management. Dat is ook een vorm van innovatie. We zullen zeker zien dat een aantal nieuw ontwikkelde manieren om risico’s te beheersen aan belang zal winnen en nog strakker uitgevoerd zal worden. Interessant aspect daaraan is de zelfregulering. Iedereen praat over toezichthouders die moeten ingrijpen, maar de realiteit is dat de industrie de afgelopen drie jaar stappen heeft gezet richting goed doordachte zelfregulering. Ook hieraan liggen skills en capabilities ten grondslag; de hoeveelheid kapitaal die een bank aan hoeft te houden tegenover een uitgezette lening is afhankelijk van de kwaliteit van hun risicobeheer.”


“Dat is natuurlijk op zich al fantastisch. En het niveau waarop het risicomanagement, de liquiditeitspositie en het balansbeheer nu getest worden, ligt zo hoog dat banken na deze crisis op een heel ander niveau zullen moeten gaan opereren. Aan deze zaken zullen banken nog meer aandacht en investeringen besteden dan ze al deden.”


Is een gebrek aan vertrouwen bij consumenten een gevaar voor de groei van banken?


SDLqWe constateren dat er op een bepaald moment geen vertrouwen meer is in individuele banken, zoals bijvoorbeeld bij Northern Rock. Het geld verschuift gewoon naar andere Britse banken. Weliswaar mét hulp van de overheid. Maar we hebben ook tijden gekend dat je al je geld kwijt was als een bank failliet ging. Het financiële systeem, inclusief centrale banken, is veel robuuster dan tien jaar geleden. De manier waarop de kredietcrisis wordt aangepakt, is op zich indrukwekkend.”







 jeroen.kerkhof @reedbusiness.nl

‘Het enige wat banken weerhoudt in hun groei is hun

eigen innovatiekracht’


Driek Desmet (senior partner McKinsey & Co.)