Zonsopgang

In de smeltkroes van Sjanghai komen Oost en West samen. Het bekendste voorbeeld is de historische Bund, de ooit door Europeanen gebouwde rivierboulevard, tegenwoordig Sjanghai’s visitekaartje. Harold Hoskens had zich geen symbolischer uitzicht kunnen wensen voor zijn kantoor op de 26ste verdieping. “Oost en West goed combineren is de belangrijkste uitdaging voor mij en het bedrijf”, zegt hij.


Sinds eind februari is de Nederlanderchief exectivive officer(ceo) van het snel groeiende Chinese Solarfun, fabrikant van zonnecellen en -panelen. “De snelheid waarmee men hier dingen realiseert, wordt niet altijd op waarde geschat in het Westen.”

En het is snel gegaan met Solarfun. Begonnen in 2004, een Nasdaq IPO (Solf) van 150 miljoen dollar in 2006 en het jaar daarop een verdrievoudiging van de omzet naar 2,4 miljard renminbi, ongeveer 250 miljoen euro. De groei stagneert niet: het eerste kwartaal van 2008 was goed voor 1,2 miljard renminbi. Na de komst van Good Energies (zie kader) als aandeelhouder prefereerde de Chinese eigenaar een functie op de achtergrond. Deboard of directorsbestaat nu uit drie Chinezen, twee Amerikanen en drie Europeanen.

Vorig jaar produceerde Solarfun 70 megawatt aan zonnepanelen. Dit jaar kan de onderneming meer dan drie keer zoveel aan, dat betekent meer dan 2 miljoen zonnepanelen in een jaar. Het merendeel van die panelen verkoopt Hoskens aan Europa, waar ook de grootste concurrenten van Solarfun gevestigd zijn. Zoiets zou het kwaliteitsimago van Hoskens’ ‘Made in China’ parten kunnen spelen, maar dat gelooft hij niet. Integendeel; elke zonnecel in zijn fabriek wordt gedurende het hele productieproces juist vaak gecontroleerd. “Dat kan in China, we hebben hier voldoende mankracht.”

Elk jaar stijgt de markt voor zonne-energie met zo’n 35 procent. Wereldwijd produceerde men vorig jaar 4.8 gigawatt aan panelen. “De markt wordt voornamelijk gedreven door Europa, met name Duitsland”, vertelt Hoskens. Spanje is een goede tweede, gevolgd door Italië en Frankrijk. “In de VS is er een aantal wetswijzigingen op komst. Daarna gaat het daar ook echt beginnen.”

Solarfun doet uitsluitend business-to-business. In Zuid-Europa levert het bedrijf veel aansolar farms.Daar zitten doorgaans grote investeerders achter. “Wij leveren de modules. Het systeem om die modules aan te sturen en te koppelen aan het elektriciteitsnetwerk wordt door derden gedaan.” Een andere belangrijke markt is die van de nutsbedrijven, die zonnesystemen aanbieden aan huiseigenaren, architecten en gemeenten. “In Nederland zijn er ook nieuwe maatregelen om het gebruik van zonne-energie te promoten.”

Een van Hoskens’ grote klanten is het Nederlandse Ecostream, een dochter van Econcern, dat net als Solarfun kantoren over de hele wereld heeft. Ecostream zal de komende twee jaar 170 megawatt aan panelen gaan afnemen van Solarfun. Hoskens wil niet zeggen om hoeveel geld het gaat, maar het moet meer dan 500 miljoen euro zijn. “Ecostream is gespecialiseerd in het bouwen van solar farms”, legt hij uit. Daarnaast plaatst het kleinere installaties voor de consumentenmarkt in België, Nederland en Frankrijk. Ecostream is de grootste, maar niet de enige: “In Nederland zijn verschillende bedrijven actief op het gebied van zonne-energie. Deze bedrijven zijn een belangrijke nieuwe motor voor de export”, denkt Hoskens.



De zon in China


Bijna eenderde van alle zonnepanelen op de wereld wordt in China geproduceerd. Solarfun is een van de vele producenten (zie kader) die het overgrote deel van de omzet uit de export halen, terwijl de energieconsumptie van het land voornamelijk door vervuilende kolen wordt gevoed en maar blijft doorgroeien. “China heeft een enorm potentieel,” weet ook Hoskens, “maar de zonne-energiemarkt in China is erg jong.” Toepassingen zijn hier nog vrij simpel: een zwart watervat op het dak voor warm water, of kleine panelen langs de snelweg om de verkeersborden van stroom te voorzien. Maar dat zal veranderen: in het huidige vijfjarenplan is opgenomen dat in 2020 eentiende van de consumptie uit hernieuwbare energie moet komen. Solarfun heeft in Sjanghai al een democentrale van 1 megawatt gebouwd. “De meeste opdrachten hier zijn overheidsgerelateerd.”


Hoskens is ervan overtuigd dat zijn bedrijf van de nieuwe politiek gaat profiteren, want: “Wij hebben de perfecte ingang bij de Chinese nutsbedrijven.” De eigenaar-oprichter van Solarfun, Yonghua Lu, is namelijk ook de eigenaar van China’s grootste fabriek van elektriciteitsmeters, goed voor eenderde van de nationale markt.

“China werkt harder aan het milieu dan men in het Westen denkt”, zegt Hoskens. Momenteel is vooral de vervuilende industrie aan de beurt. Op grote schaal worden vervuilers gesloten of gemoderniseerd. “Maar het is een enorm land, men kan onmogelijk alles tegelijk aanpakken.”

Stacie Campbell, marketingmanager van Solarfun, bevestigt dat de overheid groener is gaan denken. “Als je een paar jaar geleden een grote stad in de provincie binnenreed, zag je onvermijdelijk een bord met: ‘Welkom in de meest internationale stad’”, illustreert ze. “Nu is dat veranderd in: ‘Welkom in de groenste stad’.”

Er werken nu meer dan 2.000 mensen bij Solarfun, voor het merendeel in de fabrieken en op het hoofdkantoor. Behalve Hoskens, die onder andere werkte bij Philips in China en vice-ceo was van TPO Displays in Taiwan, zit er nog een Nederlander in de top: Johan van Splunter. Hij was voormalig ceo van Philips in Azië is nunon-executivelid van de board of directors van Solarfun.


Vaagheid


Ondanks zijn ervaring in Azië en China blijft leidinggeven in het Oosten anders dan in de polder. “Oosterse bedrijven worden veel meer vanaf de top geleid”, ziet Hoskens. “Je moet zeer specifiek zijn, mensen hier houden niet van vaagheid.” Dat is voor hem wel het grootste verschil met Nederland: als manager moet je in eerste instantie duidelijkheid scheppen. “In Nederland houdt men van vaagheid, van de eigen invulling en verantwoording. Dat is hier onmogelijk.”


Vooral in het gehaaste Sjanghai heeft men ook helemaal geen tijd om alles zelf in te vullen, men is druk genoeg met jobhoppen.“Het is zeker niet makkelijk werknemers vast te houden”, geeft Hoskens toe. Het is wat dat betreft een groot voordeel dat Solarfun een snelgroeiende multinational is die bovendien ook nog eens aan de Amerikaanse Nasdaq is genoteerd.

De fabriek in Qidong, een stad van een miljoen inwoners 45 kilometer ten noorden van Sjanghai, is gelukkig wat verder verwijderd van de drukte en biedt meer mogelijkheden. “In Qidong laten we zien dat onze werknemers belangrijk zijn”, zegt Hoskens. Zo organiseert het bedrijf veel sociale activiteiten, om een familiegevoel te creëren. Campbell weet dat die aanpak slaagt. “Men is er trots op om bij ons te werken”, vertelt ze. “Laatst hoorde ik op straat een vader tegen zijn kind het zeggen: ‘Als je hard werkt, krijg je misschien zelfs een baan bij Solarfun.”

Groene energie heeft de toekomst en zonne-energie is daar een belangrijk deel van. Solarfun zit precies op de juiste plek om hiervan te profiteren. De internationale mix van aandeelhoudersén management, de groeiende markt nu in Europa en de nog veel grotere straks in China. Hoskens weet het zeker: “De combinatie van Oost en West is eenwinner.”

Bouko de Groot - Sjanghai