Onze economie draait goed, maar Nederland presteert op het gebied van innovatie matig. De beste topman van 2007 moet daarom boven alles een ondernemende innovator zijn.ADVERTENTIE
NAAMHarrie Noy (1951) FunctieCeo Arcadis SINDS2000 total shareholder return*8,44% OORDEEL JURYEenonecompanyman, eenvan de langstzittende bestuursvoorzitters bovendien. Niet echt een spannende man dus, en toch heeft Noy een buitengewone prestatie geleverd. De belangrijkste: hij transformeerde Heidemij van een wat stoffig, lokaal ingenieursbureau tot eenglobal engineering brand.Arcadis heeft ondanks de met overnames bewerkstelligde groei zijn eigen karakter weten te behouden. Dat is vooral te danken aan de binnen de organisatie verankerde talentontwikkeling. Arcadis investeert veel in kennisontwikkeling en kent relatief weinig verloop. Wat daarbij wellicht meespeelt is het feit dat 20 procent van de aandelen in handen is van het personeel. Ten opzichte van de Bloomberg World Engineering & Construction Index (+49 procent) is Arcadis (+79 procent) een flinke outperformer. Arcadis deed onder meer de engineering van de brug bij Millau (Frankrijk), de bouw van het Arsenal-stadion in Londen en is betrokken bij de beveiliging van de kust bij New Orleans.
N ederland is gezakt op de Global Competitiveness Index 2007-2008 van het World Economic Forum. Ons land staat nu op de tiende plaats en geldt als een brave middenmoter. Dat verontrustende nieuws vormde de rode draad in de discussies die de jury van de verkiezing van de Topman van het Jaar 2007 voerde over de vijf beste kandidaten voor deze titel.
De jury is zich er terdege van bewust dat verkiezingen als deze altijd iets arbitrairs hebben. Wetenschappelijk gezien zijn ze lastig te verantwoorden. Toch is de jury van mening dat de vijf door haar voorgedragen kandidaten het afgelopen jaar het verschil hebben gemaakt.
Wat maakt een topman (m/v) anno 2007 tot ‘de beste’? Uiteraard meetbare prestaties, zoals groei, winst en de creatie van aandeelhouderswaarde. Maar daarnaast zijn er minder tastbare eigenschappen, zoals leiderschap, innovatief vermogen, drive, ondernemerschap en het kunnen binden van toptalent. Die vertalen zich niet altijd direct in een oplopende beurskoers, maar zijn op termijn wel van cruciaal belang voor de toekomst van een onderneming en dus de Nederlandse economie.
Het afgelopen jaar is de druk op het Nederlandse bedrijfsleven toegenomen. De concurrentie is harder, assertieve aandeelhouders eisen betere resultaten. Voor risicomijdend gedrag uit het verleden wordt nu de rekening gepresenteerd. Veel Nederlandse topmanagers opereren meer als beheerder dan als ondernemer.
Uit onderzoek van de Erasmusuniversiteit blijkt dat zij vooral op kosten sturen, en te weinig op groei. De uitgaven aan R&D, ook al bepalen die slechts voor een kwart het succes van innovatie, zijn in verhouding gering. Ook op het gebied van business- en sociale innovatie scoren zij te laag. Willen Nederlandse bedrijven op de wereldmarkt een rol blijven spelen, dan zullen ze veel meer energie in innovatie moeten steken. Concurreren op kosten enoperational excellenceis in Europa op den duur niet vol te houden. Innovatie is een creatief proces, dat meestal op de werkvloer begint. De topman van de toekomst zal zijn medewerkers daar meer ruimte voor moeten durven geven dan nu gebruikelijk is.
De jury vindt dat de eigenzinnige, ondernemende topman meer lof verdient. Daarom wil zij Jan Aalberts (Aalberts Industries), Derk Haank (Springer) en Wim van der Leegte (VDL) een eervolle vermelding geven. Met de vijf hiernaast genomineerde topmannen zijn zij toonbeelden van pure ondernemingszin.
arne.van.der.wal @reedbusiness.nl
naamHans Wijers (1951) FunctieCeo Akzo Nobel SINDS2003 totalshareholder return*22,75% oordeel juryDe strategie van Akzo Nobel is naar het oordeel van de jury dit jaar bijzonder goed uitgevoerd. De verrassende move om Organon niet naar de beurs te brengen maar te verkopen aan ScheringPlough, leverde Akzo Nobel in een klap 11 miljard euro op. Daardoor kreeg Wijers voldoende financiële ruimte om zijn strategische doelstellingen te realiseren: wereldmarktleider op het gebied van verf en coatings. De complexe deal die hij na het nodige handjeklap sloot met ICI, die voor een deel werd gefinancierd uit de verkoop van een deel van Akzo’s chemiepoot aan concurrent Henkell, getuigt van superieur zakelijk inzicht. Sinds zijn aantreden heeft Wijers ervoor gezorgd dat Akzo Nobel een van de groenste chemiebedrijven ter wereld is geworden. Hij is een aansprekende, uitstekend goed communicerende man die als een magneet werkt op jong talent. Vraag is wel of zijn klus nu klaar is, of juist begint? Akzo Nobel heeft nu eindelijk de door hem begeerde focus. Is hij daarvoor wel de juiste man? Het prettige, en moedige, van Wijers is dat hij deze vragen als eerste hardop durft te stellen.
NAAMAd van Wijk (1956) FUNCTIE Ceo Econcern SINDS1997 (Ecofys) totalshare- holder returnn.v.t. oordeel juryWie durft te zeggen dat hij van 500 miljoen euro dit jaar zal groeien naar 8,3 miljard omzet in 2012, dient niet alleen over stalen zenuwen te beschikken, maar ook over een ijzeren wil. En flinkecojones. Van Wijk heeft het allemaal. Zijn dotcom-achtige groei heeft Econcern een plaats opgeleverd inEurope’s 500,de lijst van snelste groeiers vanBusiness Week. Het is een innovatieve onderneming op het gebied van duurzame energie. Econcern ontwikkelt nieuwe technologie, bouwt windparken en zonnecentrales en stookt ethanol. Het bedrijf bestaat uit vier onderdelen die samen 80 procent van hun omzet in het buitenland boeken. Van Wijk weet als geen ander de kansen te grijpen van de groene golf die het zakenleven overspoelt. In de families Fentener van Vlissingen en Brenninkmeijer heeft Van Wijk kapitaalkrachtige aandeelhouders met oog voor de lange termijn gevonden. Is door Ernst & Young terecht uitgeroepen totMaster-entrepreneur of the year 2007.
naamHarold Goddijn (1960) FunctieCeo TomTom Sinds2001 total shareholder return*80,49% oordeel juryBij de ceo van TomTom is het moeilijk niet in superlatieven te vervallen. Hoewel bepaald geen celebrity-ceo, is Goddijn veelvuldig gelauwerd. Terecht, want het is razend knap wat hij de afgelopen jaren heeft gepresteerd. Al enkele jaren is TomTom de snelstgroeiende onderneming van Nederland. De jury heeft vooral bewondering voor het feit dat Goddijn in staat blijkt om zijn onderneming door verschillende fases te leiden. De sterke prijserosie heeft TomTom tot nu toe keer op keer weten te ondervangen door een combinatie van kostenbeheersing én nieuwe producten en diensten. Het bedrijf is, dankzij zijn sexy product, een echtetalent magnet. Met de succesvolle overname van kaartenmaker TeleAtlas toonde Goddijn ook de harde kanten van het vak te beheersen.
naamSjoerd van Keulen (1946) FunctieCeo SNS Reaal Groep Sinds2002 total shareholder return*0,82% oordeel juryDe bescheiden Van Keulen heeft de afgelopen jaren flink gesleuteld aan de formule van de voormalige vakbondsverzekeraar. Hij introduceerde slimme, innovatieve producten zoals SNS Fundcoach, dat beleggingsfondsen voor iedereen bereikbaar maakte op een moment dat particulieren gefrustreerd waren met de handel in aandelen . De SNS-bank is op lokaal niveau goed zichtbaar en weet daarmee de sympathie van klanten te winnen. Op de competitieve spaarmarkt houdt de bank daardoor goed stand. Met het geld van de beursintroductie van 2006 kocht Van Keulen achtereenvolgens de hypothekentak van Bouwfonds en de verzekeraars AXA Nederland en Zwitserleven. SNS Reaal is nu de grootste levensverzekeraar van Nederland. De ingrediënten voor een stijgende beurskoers in de komende jaren zijn daarmee volop aanwezig.
Uit deze vijf kandidaten kunt u uw favoriete topman kiezen. De uitslag wordt bekend-gemaakt op de Nationale Management Dag op 14 januari. Informatie en stemmen kan op www.topmanvanhetjaar. nl. De jury bestaat uitBob de Groot(partner van Ebbinge & Company),Grimbert Rost van Tonningen(bestuursadviseur en publicist, tevensassociated partnervan First Dutch Capital, corporate finance adviseurs),Henk Volberda(hoogleraar Strategisch Management en Ondernemingsbeleid Erasmus Universiteit Rotterdam) enArne van der Wal(hoofdredacteurFEM Business). *Peildatum TSR: 2007, slotkoers 10 december.
Auteur(s): Arne van der Wal
Bron: FEM Business , jaargang 10 , nummer 50 , datum 15-12-2007
Abonneer u op de gratis dagelijkse nieuwsbrief van fembusiness.nl
Neem een (proef)abonnement op FEM Business