Omgekeerde wereld

Hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat de Chinese verzekeraar Ping An vorige maand de grootste aandeelhouder van Fortis is geworden? China is toch de plek waar verzekeraars willen groeien? En Fortis werkt ook na de overname van ABN Amro vooral in de niet-groeiende Benelux-markt.


Om te begrijpen waarom Ping An toch aandelen Fortis koopt, moet u zich eens voorstellen dat u een Chinees bent van een jaar of vijftig. U bent altijd trouw partijlid geweest, kent hetRode Boekjenog uit het hoofd en u heeft alle politieke zuiveringen overleefd. Als onopvallende beambte had u zich geleidelijk aan opgewerkt tot bestuurder van een bank. Die baan stelde twee jaar geleden nog niet veel voor: de partij bepaalde aan wie u krediet moest verstrekken. Maar u had tenminste te eten en u woonde in een klein appartementje in een grote stad. Buitenlanders had u nog nooit gezien.

De afgelopen jaren is er echter veel veranderd. Ten goede, mag u wel zeggen. Zojuist is 10 procent van de aandelen van uw bank op de beurs van Hongkong genoteerd. Beleggers betaalden daar 20 miljard dollar voor. En aangezien u uzelf opties had gegeven bent u nu multimiljonair. U hebt dan ook de grootste BMW aangeschaft. Niet dat u daar in China overal mee kunt rijden, want daar zijn de wegen niet naar. Maar de verkoper heeft u uitgenodigd voor een reisje naar de fabriek en u kunt rond München lekker op deAutobahnscheuren.

Ingrijpender nog dan alle materiële verbeteringen is de daarmee gepaard gaande stijging van uw eigendunk. De beurs zegt dat uw hele bank 200 miljard waard is. Dat is een bedrag waar geen westerse bank aan kan tippen. U bent dus eigenlijk de belangrijkste bankier ter wereld, al hebt u niet veel ervaring. Wat u moet gaan doen met de 20 miljard dollar die uw bank net op de beurs heeft opgehaald, weet u dan ook nog niet. U koopt maar eens 5 procent in een Europese collega en u krijgt meteen een commissariszetel aangeboden. Uw eigendunk stijgt daarmee nog verder. U hebt nóg 18 miljard te beleggen, maar daar vindt u wel wat op. Dat beleggers heel veel geld aan Chinese bedrijven geven, omdat ze denken dat die heel snel groeien, en dat u dat geld dan gewoon in Europa en in de Verenigde Staten belegt, dat is uw zorg niet. Er bestaan in China immers geen opstandige aandeelhouders. U gaat rustig op reis om nieuwe beleggingsmogelijkheden te zoeken en uw vrouw gaat mee om te winkelen. Geld moet rollen nietwaar?

Er wonen in China op dit moment vele van dergelijke communistische multimiljonairs. Maar de meeste mensen zijn nog arm. Een miljard van hen leeft op het platteland nog net als vijftig jaar geleden. 250 Miljoen Chinezen zijn naar de steden aan de kust getrokken. Want daar, aangesloten op de wereldeconomie, kunnen ze wel 100 dollar per maand verdienen, drie keer zoveel als thuis. Deze migranten worden echter behandeld op een manier diede grootst mogelijke verontwaardiging op zou roepenals dit met gastarbeiders in Europa zou gebeuren. Ze worden immers van alle kanten gediscrimineerd. Het enige wat ze mogen doen is werken. Vrouw en kinderen moeten op het platteland blijven en daar moeten de arbeiders ook naar terug als ze geen baan meer hebben. Ontslagrecht bestaat niet.

Er is in China van alles veranderd, maar één dingstaatbuiten kijf: het primaat van de communistische partij. Een lachertje: de verdeling van de welvaart is nergens ter wereld zo scheef als in de laatste communistische grootmacht. De afgelopen jaren zijn een paar Chinezen gaan behoren tot de rijkste mensen ter wereld, maar de overgrote meerderheid van de bevolking is straatarm. Dat is de voedingsbodem voor een revolutie, zou Karl Marx denken. Toch staan beleggers te dringen om aandelen in Chinese banken te kopen, al weten die banken niet wat ze met hun geld moeten doen. En dat terwijl westerse banken elkaar als gevolg van verliezen op de Amerikaanse hypothekenmarkt nauwelijks meer geld durven te lenen. Dat doen de ‘communistische’ Chinezen dus maar. Ik vind dat een omslachtige en vooral riskante manier om het financiële systeem in de wereld te organiseren.