Duitsland: ‘Spitzenverdiener’ onder vuur

actueel Duitsland

Bondspresident Horst Köhler sprak zijn angst uit voor vervreemding tussen het bedrijfsleven en de samenleving. Bondskanselier Angela Merkel riep managers op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen. Daarnaast klaagden politici, vakbonden en een bisschop over de ‘exorbitante zelfverrijking’ in Duitse topondernemingen. Ook in Duitsland zijn topsalarissen de open zenuw in het maatschappelijke debat over de vraag hoeveel een topman waard is. 


Aanleiding voor de harde kritiek is het salaris van 112,7 miljoen euro dat het Porsche-bestuur incasseert, waarvan de helft op de rekening van topman Wendelin Wiedeking wordt bijgeschreven. Ook de afkoopsom begin dit jaar van 6 miljoen euro voor Siemens-voorzitter Klaus Kleinfeld, die nota bene af moest treden vanwege zijn betrokkenheid bij de smeergeldaffaire, en de 8,5 miljoen euro bonus voor zijn opvolger Peter Löscher leidden tot verontwaardiging. En dan is daar nog de recente aandelenslag van Klaus Zumwinkel, bestuursvoorzitter van Deutsche Post. Hij verdiende vorige week 2,24 miljoen euro met het verzilveren van opties, nadat het minimumloon voor postmedewerkers werd afgeschaft en de koers omhoog schoot. Het volk mort en dus komt de politiek met voorstellen zoals een maximumloon en meer wetgeving met betrekking tot transparantie over optieregelingen.

Als tegenreactie meldde Wiedeking dat hij zich niet voor kan stellen dat de opmerkingen van president Köhler op hem betrekking hebben, omdat hij het had over managers die zich ten koste van andere personeelsleden verrijken. Wiedeking stelt dat Porsche in zijn crisistijd slechts 300 miljoen euro waard was, en dat het bedrijf na 13 jaar onder zijn leiding nu goed is voor 25 miljard euro. Volgens hem is het niet meer dan billijk dat het bestuur van deze prestatie profiteert. Bovendien kreeg ieder personeelslid een bonus van 5.200 euro.
De discussie over Duitse topsalarissen laait de afgelopen jaren regelmatig op. In 2004 schamperde voormalig minister van werkgelegenheid Franz Müntefering over het salaris van toenmalig DaimlerChrysler-chief executive officerJürgen Schrempp. ‘Ik ben nog nooit iemand tegengekomen die honderd keer beter is dan ik.’ Josef Ackermann, topman bij Deutsche Bank, was tot nu toe de best verdienende Duitse zakenman. Begin 2005 kwam hij onder druk te staan toen hij een recordwinst aankondigde, zelf 11,9 miljoen incasseerde en 6.000 arbeidsplaatsen schrapte. Vorig jaar stond de top van Siemens in de schijnwerpers toen tegelijk met het faillissement van BenQ Mobile het topmanagement een salarisverhoging van 30 procent in het vooruitzicht werd gesteld.Bild Zeitungsprak over Duitslandsfrechstesalarisverhoging ooit.

Duitse politici prediken de sociale moraal, maar de recente discussie lijkt te zijn ingegeven door de verkiezingen die binnenkort in de deelstaten worden gehouden. “Het is puur populisme”, zegt Ulrich Hocker, directeur van de Duitse belangenvereniging van aandeelhouders (DSW),naar aanleiding van de uitspraken van de bondskanselier. “Het vaststellen van beloningen is de taak van het ondernemingsbestuur en de politiek moet zich daarbuiten houden.” Hocker pleit wel voor meer transparantie, zodat de aandeelhouders er toezicht op kunnen houden of de beloningen gekoppeld zijn aan de prestaties van het topmanagement.

Begrenzen


Politici van CDU en FDP koppelen discussies over recente looneisen (onder meer die van 31 procent van treinmachinisten) aan het verantwoordelijkheidsgevoel van bestuursvoorzitters. De optieverzilvering van Deutsche Posts Zumwinkel wordt over één kam geschoren met het salaris van Wiedeking. Ook Adidas-topman Herbert Hainer waarschuwt voor populisme in het debat. De meeste managers van topbedrijven in Duitsland verdienden het afgelopen jaar tussen de 2 en 4 miljoen euro. “Dat is internationaal onder het gemiddelde”, aldus Hainer. “Als je de beloningen ‘begrenst’ dan vertrekken de goede managers naar het buitenland.” 


Voor Ackermann bestaat interesse vanuit de Amerikaanse Citigroup. Hoewel hij beweert geen belangstelling te hebben, kan het vooruitzicht van een riante beloning zijn gedachten natuurlijk veranderen.

Volgens DSW-directeur Hocker wordt de discussie in Duitsland vooral gevoed door jaloezie: “Niemand praat over de bankrekening van Michael Schumacher. Geen Duitser gelooft dat hij wereldkampioen Formule-1 kan worden, maar iedereen denkt dat hij wel Deutsche Bank kan leiden.”


 Nicole Bosch -Duitsland