B reukelen ligt aan de Vecht,omgeven door weilanden en bossen. Het is een populaire plek tussen Utrecht en Amsterdam. Wie overweegt om er te gaan wonen, moet over een goedgevulde portemonnee beschikken. Maar dan heb je ook wat.


Datzelfde geldt voor studenten die er voor kiezen een opleiding te volgen aan de in Breukelen gelegen Nyenrode Business Universiteit. Het particuliere instituut is gevestigd in het gelijknamige kasteel. De studiefinanciering heeft er weinig mee te maken, het lokale filiaal van ABN Amro des te meer. Daar kunnen studenten tegen gunstige voorwaarden de benodigde 40.000 euro lenen. Voorwaarde is wel dat zij in het bezit zijn van een bachelorsdiploma en door de toelatingstest zijn gekomen. De fulltime ‘master of science in management’-opleiding is intern, duurt zestien maanden en stoomt de ambitieuze jongelingen klaar voor het bedrijfsleven.

Ruim 60 jaar is Nyenrode een vreemde eend in de bijt van het Nederlandse hoger onderwijs. Er waren goede en minder goede jaren, maar de afgelopen jaren waren ronduit slecht. Voor een opleidingsinstituut met internationale ambities zijn een kasteel, status en reputatie niet meer voldoende. Nyenrode leed aan een chronisch gebrek aan vernieuwing, het contact met de markt was verdwenen en het aantal aanmeldingen liep hard terug. De reputatie van wat eens de bekendste business school van Nederland was, had een flinke deuk opgelopen.

De toekomst van het opleidingsinstituut kwam vorig jaar in handen van een nieuw aangetreden rector magnificus diemet veel passieNyenrode uit het veen omhoog wil halen.

Verstild


In de hal van het op de campus gelegen Albert Heijn-gebouw lopen studenten af en aan. De een met een laptop, de ander pakt nog snel even een gratisFinancial Timesen verdwijnt ermee richting collegezaal. Er hangt een jonge, dynamische sfeer. Op de eerste etage zit professor doctor Bert de Groot in zijn kantoor. De deur staat open.


“Het was een vreemde ervaring. Nyenrode was verstild. Het was er steeds rustiger geworden en men zat er gelaten bij. Er was behoefte aan een andere strategie, aan frisse producten”, zegt de rector magnificus, terugkijkend op zijn aantreden in 2006. “Het ging in alle opzichten niet goed met de universiteit. Als de maatschappij verandert, moet je als universiteit meegaan. Dat gebeurde onvoldoende. Nyenrode moest veranderen om te overleven. Daarvoor ben ik binnengehaald. Voor mij is Nyenrode een professionele dienstverlener op het hoogste academisch niveau. De dynamiek tussen bedrijfsleven, onderwijs en onderzoek moest opnieuw ontwikkeld worden. Nyenrode moest weer leren luisteren naar de markt.”

Als hoogleraarbusiness & economic cycleszit De Groot graag op zijn praatstoel. Luisteren naar de markt is voor het voormalige lid van de raad van bestuur van Randstad een tweede natuur. Met oprichter Frits Goldschmeding bestudeerde De Groot de golfbewegingen in de markt. Die kennis van de conjunctuur komt hem als rector magnificus van Nyenrode goed van pas.

De ondernemende rector gooit in het studiejaar 2006/2007 de luiken van de universiteit open. Een frisse wind waait door het kasteel. De groep hoogleraren en medewerkers die al lange tijd aan Nyenrode verbonden is, wordt uitgebreid met nieuwe collega’s. Met de komst van De Groot lijkt de passie die de oprichting van Nyenrode in 1946 typeerde, teruggekeerd.

“Het nieuwe concept slaat aan. We hebben met het nieuwe managementteam een meerjarige opgaande lijn ingezet. We zijn daarmee uit de rode cijfers. Dat is vooral ook te danken aan de inzet van onze president, Herman Bruggink. Hij heeft de relatie met het alumninetwerk stevig aangehaald.” 
“Nyenrode heeft definitief afscheid genomen van de door onszelf gecreëerde vierkante wielen waar we de afgelopen jaren mee reden”, kon de rector onlangs opgelucht tegen docenten en studenten zeggen.



Powerhouses 


De kern van het ‘plan-De Groot’ huist in het opstarten vanpowerhouses. De Groot omschrijft het als een kennisgroep waarbinnen een vliegwieleffect ontstaat door ‘onderwijs, onderzoek en ontmoeten’ samen te brengen rondom een actueel thema. Het thema is door de universiteit opgepakt uit de markt. Dat gebeurt door bijvoorbeeld een besloten avondsessie met ceo’s op het kasteel te houden. Tijdens de bijeenkomst discussiëren de professoren met de topmannen over wat hen bezighoudt. De avond rondom het thema duurzaamheid heeft de basis gelegd voor het powerhouse business & sustainability. Inmiddels draaien powerhouses rondom de thema’s entrepreneurship,competing for talent, corporate governance en het opkomende China in volle gang.


“Ook bij het geven van onderwijs zijn de captains of industry actief betrokken”, legt De Groot uit. “Met regelmaat staat er hier een ceo voor de klas. Niet om zijn standaard praatje te houden, maar om uit te dagen en in discussie te treden met studenten. De topmannen steken tijd en energie in Nyenrode. Het is een stimulerende omgeving.”

Strippenkaart
De powerhouses worden geleid door hoogleraren en leveren actuele kennis voor onderzoek of onderwijs waar het bedrijfsleven behoefte aan heeft. Elke powerhouse opereert binnen een netwerk van deskundigen uit het bedrijfsleven en de internationale academische wereld. Vanuit die kenniscentra en de decennialange ervaring met opleidingen heeft de universiteit het afgelopen jaar geïnvesteerd in de ontwikkeling van het Executive Certificate Program. 


“Dit uit deelcertificaten opgebouwde programma is een vorm van permanente educatie voor managers enexecutives. Zij krijgen een soort strippenkaart voor opleidingen in handen. Deelnemers kunnen de modules, meer of minder gespecialiseerd, in diverse richtingen volgen. Tot voor kort kreeg men daarna een certificaat van deelname. Nu bieden wij de deelnemer de mogelijkheid om na elke module ook een tentamen af te leggen. Nadat voldoende modules succesvol zijn afgerond, verkrijgt de deelnemer het Executive Certificate. Dat kan over een aantal jaren worden uitgesmeerd. Die vorm van opleiden past goed naast de dagelijkse agenda van een manager. Nyenrode heeft het executive programma zo ingericht dat wanneer een kandidaat na het behalen van het Executive Certificate nog een aantal basismodules volgt en een scriptie schrijft hij het MBA-diploma kan behalen.”
De derde joker heeft De Groot ingezet op zijn Cirque du Soleil. Het idee is ‘geleend’ van het gelijknamige rondtrekkende circusgezelschap van internationale topartiesten. Als het aan Nyenrode ligt, wordt binnenkort het 80 hoogleraren tellende docentencorps uitgebreid met professoren en deskundigen uit de zakenwereld. De helft heeft een niet-Nederlandse achtergrond en hierdoor krijgt het internationale karakter van Nyenrode een stevige oppepper. De academische toppers verbinden zich met een deeltijd dienstverband, als gastdocent of op andere wijze, aan het onderwijsprogramma. Hun connectie met het bedrijfsleven of een andere business school blijft gehandhaafd. Met deze internationaliseringsslag blijft Nyenrode voldoen aan de eisen van Equis, een Europese certificerende instantie en Amba, het internationale samenwerkingsverband van MBA-opleidingen. Het Cirque du Soleil- concept is voor De Groot de weg waarlangs hij aansluiting vindt bij de grote internationale business universiteiten, zoals Wharton, Harvard, Insead en IMD. De rector: “Die aansluiting zullen we niet binnen een jaar gevonden hebben. Maar hij komt er wel.”
De Groots slag om de toekomst van Nyenrode werpt al vruchten af. Zo laten vijf van de Nederlandse toptien-bedrijven zich bij het vormgeven en invoeren van hun visie op duurzaamheidbegeleiden door de business school. Op het campusterrein lopen het hele jaar buitenlandse studenten rond.

Ook het aantalscholarshipsvanuit het bedrijfsleven is behoorlijk. Tijdens de viering van de 60ste verjaardag stelde het bedrijfsleven 60 studiebeurzen van elk 10.000 euro beschikbaar. Van de eerstejaars dingt 70 procent mee naar deze beurzen door het schrijven van een essay over een door het donerende bedrijf gekozen onderwerp. De ‘winnaars’ worden naast het geldbedrag beloond met een coach uit het bedrijf. Gedurende de opleiding begeleidt de coach de student en heeft de student een stageadres. Donateurs van beurzen krijgen inzicht in de hele lichting studenten. Voor bedrijven is dat een handige manier om in contact te komen met briljante studenten.

Na zes decennia studenten de les te hebben gelezen over ondernemerschap, strategie, marktbenadering en financiën brengt de universiteit sinds kort weer zelf de theorie in praktijk. Het merk Nyenrode bloeit weer. “Onlangs hebben we het aantal parkeerplaatsen moeten uitbreiden. Maar er is niets stimulerender dan dat iemand tegen mij zegt dat hij op Nyenrode zijn auto niet kwijt kan”, lacht de rector magnificus.

HELLA BINNENDIJK