A ls puber wilde John Fentener van Vlissingen niet deugen. Om hem in het gareel te krijgen, stuurden zijn ouders hem naar een strenge Engelse kostschool. Dat heeft effect gehad. Terwijl zijn – vorig jaar overleden – broers Frits en Paul carrière maakten bij SHV Holdings, het miljardenconcern van de familie, bouwde John zijn eigen multinational op. 


Van Vlissingen koos aanvankelijk voor een loopbaan in het bankwezen. Bij bankiershuis Pierson, Heldring & Pierson klom hij op tot partner. Naast zijn werkzaamheden voor de bank werkte Van Vlissingen aan het opzetten van een eigen vermogensbeheerder, Noro.

In 1980 vertrok hij bij de bank om zich volledig op zijn eigen bedrijf te kunnen storten. Naast eigen geld investeerde hij gaandeweg ook kapitaal van andere vermogende particulieren en institutionele beleggers. Op het hoogtepunt beheerden de fondsen van Noro ettelijke miljarden. Begin jaren negentig ging het mis. Na teleurstellende rendementen beschuldigden investeerders Van Vlissingen van zelfverrijking en belangenverstrengeling. Hij trok zich terug, waarna Noro grotendeels werd ontmanteld.

Van Vlissingen gaf echter niet op. Via zijn persoonlijke vehikel BCD Holdings bleef hij investeren, vooral in reisbureaus, parkeerterreinen en ander vastgoed. Tegenwoordig is dochter BCD Traveleen van degrootste reisorganisaties ter wereld. Met 14.000 werknemers boekte de holding vorig jaar een bedrijfsresultaat van 123 miljoen dollar op eenomzet van 9 miljard. ZakenbladQuoteschat het vermogen van Van Vlissingen en zijn kinderen, die tevens aandelen BCD bezitten, op 2,9 miljard euro.

Maar niet alles wat Van Vlissingen aanraakt, verandert in goud. Twee jaar geleden bracht hij zijn IT-bedrijf TRX naar de Amerikaanse schermenbeurs Nasdaq. TRX verzorgt onder meer elektronische boekingen van tickets door reisbureaus, waaronder BCD Travel. De beursgang verliep niet vlekkeloos. Om de aandelen kwijt te raken, moesten de begeleidende banken de oorspronkelijke vraagprijs flink omlaag schroeven. Op 26 september 2005 kwam TRX in de notering tegen een introductiekoers van 9 dollar. Daarmee werd het bedrijf gewaardeerd op 160 miljoen dollar.

In een televisie-interview met RTLZ vertelde Van Vlissingen eerder dit jaar dat TRX naar de beurs ging om zijn zelfstandigheid ten opzichte van BCD te bewijzen. Dat zou nodig zijn om de andere klanten niet voor het hoofd te stoten. BCD bleef echter wel een meerderheidsbelang en dus de zeggenschap in TRX houden.

Op zijn eigen website meldt TRX een heel andere reden voor de beursgang. Met de notering zegt het bedrijf de mogelijkheid te hebben om verdere groei te financieren. Lees: Van Vlissingen had geen zin om het bedrijf, dat jarenlang forse verliezen leed, uit eigen zak verder te financieren.

Beleggers, die bij de beursnotering zijn ingestapt, hebben weinig plezier van hun investering gehad. Een jaar na de notering had het fonds al 40 procent van zijn waarde verloren. Begin februari zei Van Vlissingen tegen RTLZ ondanks de koersval te geloven in het bedrijf. Twee weken later maakte de koers opnieuw een smak, na de presentatie van de jaarcijfers. Opmerkelijk. Want voor het eerst meldde TRX een nettojaarwinst, van 7,3 miljoen dollar. Volgens analisten van de beurswebsite Thestreet.com schrokken beleggers van de verwachtingen voor het lopende jaar.

Ook sindsdien gooide TRX geen hoge ogen. In mei kwam het bedrijf in aanvaring met de beurs, omdat het niet voldeed aan de noteringsvoorwaarden. In augustus presenteerde directeur Trip Davis een schamele nettowinst van 18.000 dollar over de eerste zes maanden.Inmiddels is het koersverlies voor de beleggers van het eerste uur opgelopen tot 75 procent. Het aandeel is nog maar 2,25 dollar waard.



mathijs.smit @reedbusiness.nl