De Afrekening: Ton Westendorp

Nedap heeft het patent op originele jaarverslagen. Het verslag over 2004 was daar geen uitzondering op. Het heeft de opzet van een dagboek en is in gewone-mensentaal geschreven. Uiterst leesbaar.

Toch bevat het een foutje. Het dagboek betitelt de markt voor stemmachines, een van de belangrijkste producten van de NV Nederlandsche Apparatenfabriek, als ‘interessant maar erg onvoorspelbaar’. Dat klopt niet helemaal. Want vorig jaar voorspelde topman Ton Westendorp al dat hij in 2005 weinig of geen stemmachines zou verkopen, en dat de omzet en winst daar wel eens onder konden lijden. Die voorspelling is uitgekomen.

Waar Nedap in 2003 en 2004 tezamen nog zevenduizend stemmachines verkocht, aan Ierland, bleef de teller dit jaar op nul staan. De hoop in drie Amerikaanse staten stemmachines te slijten, vervloog. “Misschien lukt het volgend jaar. Onze mensen zijn er druk mee bezig. Maar we weten niet wanneer de beslissing valt. Dat is onvoorspelbaar”, zegt controller Gerard Ezendam.

Door de stilgevallen afzet van stemmachines valt de omzet van Nedap over heel 2005 lager uit dan de 124 miljoen euro van 2004. De winst komt, volgens een recentelijk uitgegeven persbericht van de directie, ‘op een sterk tot aanzienlijk lager niveau’ uit dan de 11,9 miljoen euro van vorig jaar.

Voor de Nedap-directie zijn die dalingen van koers, omzet en winst geen reden om herstructureringen aan te kondigen, of om acquisities te doen die de hoogte van de winst meer voorspelbaar maken. Jaar in jaar uit zegt het bedrijf in zijn jaarverslagen dat de resultaten nogal kunnen fluctueren.

Dat komt niet alleen doordat de afzet van stemmachines sterk kan variëren. In de optiek van de Nedap-directie horen schommelende resultaten bij het Groenlose bedrijf én bij het vak dat ondernemen heet: Nedap is innovatief, werkt vaak op projectbasis en komt geregeld met nieuwe producten die niet altijd meteen door de betrokken markten worden omarmd.

Dat geldt bijvoorbeeld voor de nieuwe mobiele waterzuiveringsinstallaties op zonne-energie die Nedap heeft ontwikkeld. “We zijn druk bezig in Afrika en Azië”, zegt Ezendam. “Maar de eerste gesprekken met politici, overheden en hulporganisaties _duren langer dan wij dachten.”

Ook de verkoop van antidiefstalsystemen voor winkels en van systemen voor zowel toegangscontrole, betaling, brand- en inbraakmelding als observatie verloopt minder soepel dan Nedap had gehoopt. Ezendam: “Die systemen voldoen aan een behoefte. Het duurt een tijd voordat ze echt doorbreken. Dat komt onder meer doordat bedrijven verschillende afdelingen hebben voor veiligheid, marketing en financiën. Die werken vaak niet samen.”

Nedap verwacht dat een aantal van zijn producten in 2006 de doorbraak zal beleven. Er zijn al meerdere orders voor de nieuwe beveiligingssystemen binnen. Mede daarom voorspelt het bedrijf in 2006 een toename van omzet én winst, onvoorziene en onvoorspelbare omstandigheden daargelaten natuurlijk.

Als de winst omhooggaat, stijgt ook de beloning van Westendorp en zijn twee _mededirecteuren. Nedap kent een simpele salarisregeling. Het basissalaris van de bestuursleden stijgt met hetzelfde percentage als dat van de CAO-lonen. Daarnaast mogen de directeuren 6,5 procent van de winstgroei (vóór belastingen) onderling verdelen. Nedap verstrekt geen opties en aandelen aan bestuurders.

En een mogelijke overname? SNS Securities posteerde Nedap onlangs op een lijstje van bedrijven die voor overname in aanmerking komen. Ezendam: “Bedrijven komen op zo’n lijst als ze aan bepaalde voorwaarden voldoen. Wij stonden er geloof ik op omdat onze bestuursvoorzitter de pensioengerechtigde leeftijd nadert. Dat schijnt bij sommige bedrijven een reden te zijn om een bedrijf te verkopen. Tja, ach, zo’n lijstje nemen wij voor kennisgeving aan.”

OUTPERFORMER

Ondanks de koersdaling van 7 procent van vorig week doet Nedap het, over een periode van vijf jaar gemeten, op de beurs aanmerkelijk beter dan de bedrijven die gezamenlijk de Morgan Stanley Netherlands Small Caps Index bepalen.