De Afrekening: Amancio Ortega

Door de huidige economische malaise zijn er weinig vrolijke verhalen over bedrijven te vertellen. Ze bestaan gelukkig nog wel. De levensloop van Amancio Ortega leest als een sprookje, waarin de arme sloeber het schopt tot een rijk man. De oprichter van de Spaanse kledingwinkelketen Inditex is van eenvoudige komaf. Zijn ouders waren hardwerkende middenstanders in Galicië, een van de armste provincies van Spanje.

Ortega begon zijn carrière in de stoffen – en garenwinkel van zijn ouders. Hij maakte daar roze kamerjassen. Zodra hij er een af had, bracht hij die dezelfde dag nog langs bij de klanten. Op zijn fiets. Deze formule - eigenhandige productie en snelle levering – zou later het fundament worden onder het succes van zijn winkelketen.

In 1975 opende Ortega zijn eerste Zara-winkel in La Coruña. Hij besloot de voorraden klein te houden. Alle kleding die blijft liggen, is tenslotte weggegooid geld. Inmiddels bezit Ortega ruim 1200 winkels, verspreid over de hele wereld. Overal waar Inditex een vestiging opent, loopt het storm.

Het succes van Zara is simpel te verklaren. De winkels volgen de laatste mode en toch is de kleding goedkoop, zonder er goedkoop uit te zien. Deze schijnbare tegenstrijdigheid kan Zara instandhouden door zeer efficiënt te werken. De winkelketen maakt geen gebruik van tussenpersonen of partners. De kleding wordt ontworpen en gemaakt door Zara zelf. De ontwerpers kunnen zo razendsnel inspelen op de laatste trends. Ze zien elke dag de verkoopcijfers en weten dus precies welke kleding wel en niet goed verkoopt. De collectie wordt dan aangepast. Elke trend is binnen twee weken vertaald in een nieuwe lijn. De voorraden van de winkels blijven miniem. Als een kledingsstuk is uitverkocht, wordt die niet meer aangevuld. Dan komen er nieuwe ontwerpen. Zara adverteert niet. Dat bespaart veel geld. Wel worden de kleren verpakt in een modieus tasje, versierd met het logo. De klanten zorgen zo voor gratis reclame.

Florissante resultaten

Inditex drijft vooral op het succes van Zara. Toch exploiteert het bedrijf nog meer winkels zoals Massimo Dutti, Bershka en Oysho. Nederland telt inmiddels vier Zara-winkels; in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Arnhem. Massimo Dutti is vertegenwoordigd in Den Haag en Groningen. Inditex is na Hennes & Mauritz de grootste kledingwinkelketen van Europa.

De resultaten zijn florissant. In 2001 boekten de Spanjaarden een winst van 340 miljoen euro op een omzet van 3,2 miljard. Een jaar eerder verdienden ze 259 miljoen op een omzet van 2,6 miljard. Een groei van meer dan dertig procent. Op 20 maart presenteert het bedrijf de cijfers over 2002. Inditex heeft al laten weten dat de resultaten niet veel zullen afwijken van de eerdere groeivoorspelling van twintig procent. De winkels profiteren van de economische malaise. Mensen zijn op zoek naar betaalbare kleding en komen dan snel uit bij Zara.

Inmiddels heeft Ortega een immens vermogen opgebouwd. Zakenblad Forbes schat dat hij 10,3 miljard dollar bezit, genoeg om alle 250.000 inwoners van La Coruña een jaar lang van een modaal salaris te voorzien. Ortega bezit 59 procent van de aandelen van Inditex, dat in 2001 naar de beurs ging. Wat hij met zijn geld doet, is niet bekend, zoals alles over deze miljardair in nevelen is gehuld. Ortega is het best bewaarde geheim van Spanje. Hij kan nog anoniem over straat lopen. De ondernemer geeft geen interviews, het bedrijf verspreidt geen foto’s. Slechts één piepklein portret staat in het jaarverslag.

Het enige dat we verder van hem weten is dat hij elke ochtend ontbijt in de Business Club van La Coruña en zich vervolgens voor de rest van de dag opsluit in zijn kantoor. Hij heeft twee kinderen, een dochter en een zoon, die hem geen van beiden willen opvolgen. Als hij een vestiging in het buitenland opzoekt gaat hij met zijn privé-jet. En Ortega weigert een stropdas te dragen. Hij blijft trouw aan zijn eenvoudige komaf. Alleen als de koning langskomt voor een werkbezoek, maakt hij een uitzondering. Voor het overige leeft hij in zijn eigen anonieme wereld. Een erg rijke wereld.

Amancio Ortega is een outperformer. Zijn bedrijf Inditex ging in 2001 naar de beurs en presteert sindsdien veel beter dan de index van Europese retailbedrijven, waarvan naast Inditex zelf (voor 13 procent) ook kledingbedrijven als Hennes & Mauritz (13 procent) en Marks & Spencer (9 procent) deel uitmaken.

Kader bij artikel:

OUTPERFORMER

Naam: Amancio Ortega

Leeftijd: 67

Aandelen: 369.634.690 in Inditex, dat staat voor 59,3 procent. Ortega beheert ook investeringsfonds Alazan, dat een waarde heeft van zo’n 590 miljoen euro.

Ortega is oprichter, grootaandeelhouder en president van Inditex.