Bankje spelen voor jonge starters

Ook vorig jaar stegen de huizenprijzen. Uit een inventarisatie van de bij de Nederlandse Vereniging voor Makelaars aangesloten makelaars blijkt dat de huizenprijzen vorig jaar met 4,6 procent zijn gestegen. Volgens het Kadaster steeg de prijs van een koopwoning zelfs met zes procent. Potentiële kopers betalen daardoor pakweg 200.000 euro voor een nieuwe woning.

Koopwoningen zijn voor een eenverdiener praktisch onbetaalbaar geworden. Alleen tweeverdieners lijken vermogend genoeg om een eigen huis te betalen, schrijft onderzoeker Gerjan Vos in het economenblad ESB. De universitair docent aan de vakgroep financiering en organisatie aan de Universiteit van Amsterdam onderzocht hoeveel een huishouden gemiddeld van zijn inkomen aan een hypotheek afdraagt. Voor een tweeverdiener is dat dertig procent van het beschikbare inkomen. Een eenverdiener brengt al gauw 45 procent van zijn zuur verdiende inkomen naar de bank. En dus blijven eenverdieners noodgedwongen in een huurhuis achter.

Dat is niet nodig, vindt de Rabobank. Wie droomt van een groter, luxer, maar eigenlijk veel te duur stulpje kan ook bij zijn ouders aankloppen. Bekend is dat vooral de generatie van de babyboomers beschikt over een goed inkomen of flinke overwaarde op haar eigen koophuis. En dat vermogensoverschot kan prima worden aangewend voor een zoon of dochter die te krap bij kas zit om een woning te kopen.

Het principe is simpel. Ouders tekenen met de kinderen het hypotheekcontract en worden daarmee mededebiteur. Ook zijn ze medeaansprakelijk voor het deel dat hun kinderen bij de vermogenstoets van de bank tekort komen. Stel dat de ouders garant staan voor drieduizend euro rentebetaling per jaar, dan kan het kind bij een rente van vier procent maar liefst 75.000 euro meer lenen, rekent Jos Rovers, hoofd financieel advies bij de Rabobank, voor. “En dat op een relatief beperkte inspanning van pa,” zegt Rovers, “waaruit blijkt dat dit steuntje in de rug niet alleen voor rijke ouders is weggelegd.”

De truc van de Rabobank is niet nieuw. Ouders kunnen te allen tijde garant staan bij een bank, of geld lenen of schenken aan hun kinderen. Daar hebben die kinderen geen bank voor nodig. Zelfs broers, zussen of grootouders kunnen dat. Ouders mogen voor 4143 euro per jaar onbelast schenken aan hun kinderen en eenmalig zelfs 20.711 euro aan kinderen tussen de 18 en 35 jaar. Voor tweedegraads- en derdegraadsfamilieleden gelden andere fiscale regels.

Kwetsbare gezinnen

De vraag is of het slim is dat kinderen boven hun stand leven. Rovers: “Als ouders denken dat hun kind de lasten kan dragen, dan is dat hun verantwoordelijkheid. Wie zijn wij om daar tegen in te gaan. Wij houden alleen de grenzen in de gaten en zorgen dat het contract door beide partijen wordt getekend.” De Nederlandsche Bank waarschuwde eerder al voor hoge hypotheken die met name jonge gezinnen kwetsbaar maken voor een plotselinge rentestijging en fors dalende huizenprijzen.

Ook Vereniging Eigen Huis adviseert starters voorzichtig te zijn. “Dit is weer een van de vele producten van de banken om klanten naar zich toe te trekken. De verhuisbereidheid is de laatste tijd veel minder geworden en dat merken de banken”, zegt woordvoerder Hans de la Porte. “Zodra de hulp van de ouders beperkt is, dan is er geen probleem, maar laat je als koper niet verblinden door dit soort producten. De basisprincipes van een hypotheek moeten bij je passen.”

Geld lenen van ouders voor een huis heeft als voordeel dat de rente van de belasting aftrekbaar is. Om dat pluspunt zeker te stellen heeft de Rabobank een afspraak met het ministerie van Financiën gemaakt. Ouders betalen daarnaast ook geen belasting over de ontvangen rente. Zij dragen alleen 1,2 procent af over hun gemiddelde vermogen. Rovers: “Zodra een vader zijn kind 400.000 euro leent om fiscaal voordeel te halen, kan ik me voorstellen dat de fiscus de aftrekbaarheid van de rente niet accepteert. Dat is duidelijk de grens opzoeken.”