WAO

Wie de discussie over de WAO (zie het artikel in FEM/DeWeek van 16 maart) van haar emoties ontdoet en niet altijd naar de ander wijst, kan bij het doorgronden van de Wet op de Arbeidsongeschiktheid slechts constateren dat de werkgevers en werknemers zieker worden naarmate meer mensen zich bemoeien met andermans ziektebeelden. Het zou zinnig zijn eens te kijken naar de 365 dagen – en niet te vergeten nachten – die aan de WAO voorafgaan.

De ziektewettermijn van een jaar waarin werkgevers en werknemers in gezamenlijke vreugde profiteren van hetgeen toch al via premies betaald is, is te lang en werkt riante uitkoopregelingen in de hand. De WAO-papierstroom, die al na drie maanden ziektewet in gang wordt gezet, werkt slechts verlammend op het normale hersteltraject. De primaire doelstelling van arbodiensten blijft immers werknemers te beschermen en te laten terugkeren op hun werkplek.

De vraag waarom er vooral zo veel vrouwen in de WAO zitten, zou beantwoord kunnen worden met een wijziging van de Wet BIG en WGBO, een samenwerkingsverband tussen alle uitkeringsinstanties en enige aanvullende diepte-interviews. In veel grotere, met name aan de overheid gelieerde organisaties waar het verband tussen inzet en resultaat door leidinggevenden niet zichtbaar wordt gemaakt, is namelijk veelal geen sprake van ziekteverzuim maar van arbeids- en afvloeiingsverzuim. Veel verzuim ontstaat door quasi-echtelijke ruzies om geld, macht en kindgedrag. Vaak verwachten werkgevers en werknemers wat ze thuis niet krijgen – liefde en aandacht – op de zaak.

Vrouwen lijden wellicht vaker aan het ‘pleegzustersbloedwijnsyndroom’, het zorgen voor alles, in de hoop er iets voor terug te krijgen. Terwijl mannen zich dat zo gemakkelijk laten aanleunen dat er uiteindelijk niets anders gebeurt dan leuteren op kosten van klant en/of gemeenschap. De negatieve sfeer die hierdoor ontstaat – alles wordt een probleem – wordt niet uitgepraat, maar tot op heden in ziekteverzuimcijfers vertaald.

Door de wildgroei aan arbodiensten met verzuim- en verloopcijfers, die elke realiteit tarten, waardoor van een vertrouwensrelatie geen sprake kan zijn, verergert deze situatie alleen maar. Organisaties maken zichzelf ziek. Wie ziek is, gaat immers naar de huisarts en/of zoekt het na verwijzing hogerop. Wie niet ziek is, gaat aan het werk. 365 dagen en nachten ziekteverzuim kunnen immers ook ziektes oproepen die bij de eerste ziektemelding slechts latent aanwezig waren.

Een dwingende splitsing in de loonstrook van arbeidsverzuim en ziekteverzuim en een koude sanering van de arbodiensten met op termijn een vrijwillige zelfstandige en betaalbare arbeidsongeschiktheidsverzekering voor iedereen zou de WAO wel degelijk oplosbaar kunnen maken.

E. M. van den Berg, Amsterdam