Passie

Het verhaal in deze FEM/DeWeek over de opmars van het op Amerikaanse leest geschoeide receptenmanagement duwt me twintig jaar terug in de tijd. Onderdeel van mijn studie bedrijfskunde was een computergesimuleerd managementspel. Als manager p&o van een zeepbedrijf moest ik, ondersteund door een handvol studieboeken, mijn virtuele personeel zien te motiveren. Aanvankelijk ging dat goed, maar halverwege de competitie vergat ik iets in te tikken. Gevolg: ik ontsloeg iedereen en we produceerden twee weken lang niets. Mijn team eindigde als laatste.

Ik realiseerde me toen dat ik voor een vreemd vak werd opgeleid, dat managers onthechte wezens zijn. Ik had helemaal niets met zeep maar werd wel in staat geacht de productiviteit op te jagen.

Managers bestaan bij de gratie van groter wordende bedrijven en bureaucratieën, organisaties die zijn opgericht door ondernemers, gepassioneerde mensen met plannen en fantasieën. Mensen die vaak moeite krijgen met de organisatorische rompslomp die in hun groeiende organisaties sluipt. Miljoenen managers doken de afgelopen decennia in dat gat.

Vanuit de overtuiging dat het niet uitmaakt of het om wachtlijsten, auto’s of zeeppoeder gaat en vooral gedreven door marktaandelen en de wil om het spel te winnen, managet de manager ‘zijn’ processen. De wens om de wereld te verblijden met een prachtig nieuw product of dienst is hem vreemd. In eerste instantie is dat niet erg. Zolang een gedreven ondernemer zijn beperkingen aan managers delegeert en zelf de baas blijft.

Helaas hebben managers, met steun van aandeelhouders, de macht overgenomen. Ze zijn de baas geworden over de ondernemers en de gedreven professionals. Vaak vinden ze dat eng. Want die inhoudelijk gemotiveerde mensen tonen emoties, willen investeren in onderzoek en ongrijpbare risico’s lopen.

In ziekenhuizen, in banken, op scholen, in grote bedrijven, op steeds meer plekken praten de managers en de inhoudelijk wel betrokken mensen driftig langs elkaar heen.Een mooi bewijs daarvan is de groeiende overtuiging in managementland dat het enthousiast uitdragen van corporate values als ‘passion for winning’ of ‘excellence’ deze communicatieproblemen kunnen oplossen. Onzin. Ondernemers en professionals zijn al gepassioneerd, zij streven al naar excellentie. Managers lijken hiermee vooral bezig hun eigen gebrek aan betrokkenheid op te vullen. Een bedrijf leiden is geen trucje, laat staan een managementspel.