Landis: Aan de grond

Zelden zal een A4’tje zoveel slecht nieuws hebben bevat als het bericht waarin Landis donderdag de voorlopige resultaten over 2001 bekendmaakte. Het bedrijf meldt een verlies van 52 miljoen euro. Veel erger is dat het eigen vermogen dusdanig is gedaald dat de banken gedwongen zijn de financieringsovereenkomst op te zeggen. Voor Landis is die overeenkomst van levensbelang, want het kampt met een schuld van zo’n 150 miljoen euro. De raad van bestuur, nauw bijgestaan door de commissarissen, onderhandelt met banken over een noodkrediet.

Landis kampt met een acute liquiditeitscrisis. De onderneming heeft dringend geld nodig om de schulden af te lossen. Landis wil zelfs de distributietak Business Partners verkopen. Dit bedrijfsonderdeel, dat telecomapparatuur levert aan wederverkopers en klanten, is goed voor zestig à zeventig procent van de omzet. Verkoop vormt de angel in het reddingsplan.

Landis kan echter geen koper vinden. In maart haakte het Zuid-Afrikaanse Datatec af. Deze leverancier van netwerkproducten wil dolgraag de Europese markt op door lokale distributeurs over te nemen. Een gretiger kandidaat is nauwelijks voorstelbaar.

Beide ondernemingen hadden al een intentieverklaring getekend, waarna Datatec een blik in de boeken mocht werpen. Toen ging het mis. De Zuid-Afrikanen schrokken zich een ongeluk. Alan Marc Smith, ceo van Westcon, de Amerikaanse dochter van Datatec die de acquisitie zou uitvoeren, zegt dat er een te groot gat zit tussen de waardering die Landis hanteert en de werkelijke waarde van Business Partners. Landis gaat uit van een omzet van 450 miljoen euro per jaar. Die omzet levert een verkoopprijs op die vrijwel gelijk is aan zijn schuld. De Utrechtse onderneming heeft de zaken echter te rooskleurig voorgesteld. “Wij hebben de intentieverklaring getekend op basis van de feiten die Landis ons presenteerde”, blikt Smith terug. “Uit de boeken kwamen heel andere resultaten naar voren. De totale omvang van de bedrijfsvoering ligt een stuk lager.”

De Amerikaan gelooft niet dat nieuwe onderhandelingen met Landis voor de hand liggen, ook niet nu de prijs door de problemen is gedaald. “Natuurlijk is alles mogelijk, maar het is onwaarschijnlijk. Je moet ook de schade die alle problemen aan de bedrijfsvoering toebrengen in ogenschouw nemen. En je moet je goed afvragen hoe die problemen zijn ontstaan. Kijk, als je een auto koopt voor honderd dollar en je moet daar voor tweehonderd dollar aan repareren, dan doe je dat dus niet. Nee hoor, ga er maar van uit dat wij naar andere mogelijkheden in Europa zoeken.”

Het afhaken van Datatec is een enorme tegenvaller voor Landis. Het bedrijf heeft haast, want de financiële problemen zijn groot. De schuld bedraagt vijf keer de beurswaarde van het bedrijf. Dat is naar verhouding bijna net zo erg als de schuld waar KPN op zijn slechtste moment mee kampte.

De problemen van Landis komen voort uit een ongebreideld optimisme van de bestuurders. Zij schatten de markt vorig jaar volledig verkeerd in. Op het moment dat de telecommarkt bol stond van de winstwaarschuwingen, liet Landis niets van zich horen. De directie saneerde niet, zodat de onderneming er het beste voor zou staan als de markt weer zou aantrekken. Bestuursvoorzitter Paul Kuiken had vooral hoge verwachtingen van umts, de nieuwe generatie mobiele telefonie. Landis wilde daarvoor de netwerken aanleggen. Helaas, de verwachte doorbraak laat op zich wachten.

Door de vele overnames, onder andere van branchegenoot Detron, staan er nu enorme schulden op de balans. Het vertrouwen in het management neemt af. Zoals FEM/De Week vorige week meldde is grootaandeelhouder George Banken, voormalig directeur van Detron, achter de schermen steun aan het vergaren voor een coup. Zolang Kuiken en consorten er nog zitten, nemen ze eindelijk maatregelen om een faillissement af te wenden. Zo willen ze vierhonderd banen schrappen.

Naar eigen zeggen voert de directie nog steeds gesprekken met een overnamekandidaat voor de distributietak. Landis ziet zich geplaatst voor een duivels dilemma. Hoe hoger de financiële nood, hoe groter de noodzaak om te verkopen. Eventuele kopers weten dat ook en zullen wachten tot de prijs tot het laagste punt is gedaald. Zij hoeven niet toe te happen, want door alle problemen bij Landis komen de klanten vanzelf naar hen toe.

Het bedrijf moet dus niet denken dat een verkoop in één keer alle financiële nood lenigt. De prijs moet omlaag. Analisten schatten de huidige waarde van de distributietak op twintig à veertig miljoen euro, een schijntje in vergelijking met de schulden.

Als de distributietak toch wordt verkocht, gaat het gestripte Landis verder als dienstverlener op het gebied van netwerken en systeemintegratie. Die gewenste transformatie is niet zomaar te maken. Producten openen nu eenmaal deuren. Door dozen bij klanten naar binnen te schuiven, kon Landis ook wat advieswerk meepikken. Of het mocht de trainingen aan de gebruikers verzorgen. Die ingang verdwijnt na verkoop van de distributietak. Het is vervolgens de vraag of klanten aan Landis zullen denken als ze verlegen zitten om advies. Er zijn al gevestigde partijen op de markt met een vaste klantenkring. En de reputatieschade die Landis nu oploopt door de financiële problemen maken het alleen maar lastiger.

Dat is nu nog allemaal toekomstmuziek. Eerst dient het bedrijf een schuld weg te werken. De banken, en dan met name huisbankiers KBC uit België en The Royal Bank of Scotland, moeten een noodkrediet verschaffen om Landis tijd te geven naar een koper te zoeken.

Zo’n krediet is niet genoeg. Ook de schuldeisers zullen uitstel van betaling moeten verlenen. Landis stelt zijn crediteuren voor om 75 procent van de schuld kwijt te schelden. Via een persbericht liet de schuldenaar vervolgens weten dat de grootste leveranciers hiertoe in principe bereid zijn. Navraag leert dat deze uitlating te rooskleurig is.

“We hebben nog niets van Landis gehoord”, meldt een woordvoerster van telecombedrijf Lucent. “We zijn crediteur, hoewel niet een van de grootste crediteuren. Ik vind het een vreemde uitlating. Het ligt niet voor de hand dat we schulden zomaar kwijtschelden. Onze eigen financiële positie is ook niet florissant.”

Bram Haasnoot, directeur van schuldeiser Novell, is optimistischer. “We zoeken naar een uitweg. Deze perikelen zijn erg slecht voor de markt. Dus we gooien geen deuren dicht, maar gaan zeker ook niet zomaar akkoord.”