Koffie: AH en DE kunnen elkaar niet missen

Douwe Egberts is kwaad omdat Albert Heijn een eigen merk koffiezakjes heeft gemaakt voor de Senseo Crema, een koffiezetapparaat dat door Philips is ontwikkeld en een verkoopsucces blijkt. Het winkelconcern wil daarvan graag meeprofiteren. Volgens Douwe Egberts en Philips maakt Albert Heijn inbreuk op hun octrooirecht, omdat de koffiezakjes – coffee pads – alleen voor de Senseo Crema te gebruiken zijn.

Albert Heijn is zich van geen kwaad bewust. “Wij vinden niet dat we ergens inbreuk op maken”, zegt woordvoerder José Mes. “We merkten dat er veel vraag was naar de coffee pads van Douwe Egberts, maar dat ze erg moeilijk leverbaar zijn. Omdat we te vaak ‘nee’ moesten verkopen, zijn we ze zelf gaan maken in onze eigen koffiebranderij Marvelo.”

Begin dit jaar introduceerde Philips de Senseo Crema, een apparaat dat binnen een minuut twee kopjes koffie kan zetten. Om de verkoop te stimuleren werden de apparaten in de supermarkt verkocht. ‘Supermarktklanten zijn de geschiktste doelgroep’, vertelde verkoopleider G. van ’t Klooster van Philips Nederland in het vakblad Distrifood. In 1600 winkels werden demonstraties gegeven.

De introductie was zo’n succes dat al meer dan 200.000 apparaten zijn verkocht. Douwe Egberts kan de vraag naar koffiezakjes niet aan en Philips stelde de verkoop van Senseo Crema’s op rantsoen. Voortaan kunnen de apparaten alleen nog in elektronicazaken worden aangeschaft. Sommige hanteren zelfs een wachtlijst.

Op het eerste gezicht lijkt het alsof Philips juist blij zou moeten zijn dat Albert Heijn bijspringt met de verkoop van zakjes Perla Café Crème Mild en Crème Mokka. Dat blijkt niet het geval. Medio augustus daagde het elektronicaconcern Albert Heijn zelfs voor de rechter omdat het winkelbedrijf weigerde zijn koffiezakjes door Philips te laten testen. De rechter stelde Philips in het ongelijk omdat Albert Heijn het product zelf al had getest. Maar hij verbood de supermarktketen tegelijk een rechtstreeks verband te leggen tussen het eigen merk koffiezakjes en de Senseo Crema.

Dat Philips tegen Albert Heijn procedeerde – en niet tegen Douwe Egberts – lijkt slim. Zo kon de koffiebrander, een van Albert Heijns belangrijkste handelspartners, buiten het conflict blijven. Maar uiteindelijk moest ook Douwe Egberts tegen Albert Heijn in het strijdperk treden.

Het is voor het eerst sinds jaren dat een grote producent tegen Albert Heijn in opstand komt. Sinds de instelling in 1989 van de ‘Industributietrofee’, een prijs die winkeliers en producenten jaarlijks aan elkaar toekennen, sleepte Albert Heijn deze iedere keer in de wacht. Als geen ander zou de supermarktketen oog hebben voor de belangen van de leveranciers, meldden de juryrapporten.

Waar gaat het dan om in dit conflict? Is Douwe Egberts bang de strijd te verliezen omdat Albert Heijn iets goedkopere koffiezakjes in het schap zet? Nee, Douwe Egberts beseft als geen ander dat ketens als Albert Heijn hun eigen merkenbeleid voeren. Moederbedrijf Sara Lee/DE is ook niet te beroerd om zelf producten voor het AH Huismerk te produceren.

Waarschijnlijk heeft Albert Heijn er vooral de pest over in dat Philips en Douwe Egberts op eigen houtje een nieuw product ontwikkelden. “We zijn in een vroeg stadium geïnformeerd”, zegt woordvoerder Mes van Albert Heijn. “Maar het concept van de Senseo Crema was toen al gereed. We waren niet bij de ontwikkeling van het product betrokken.” In het verleden noemden Albert Heijn-managers, zoals inkoopdirecteur Krijn Dorsman, het al onacceptabel dat fabrikanten nieuwe producten bedenken zonder Albert Heijn daarbij te betrekken. Deze managers denken dat niemand beter dan zij weten wat de klant wil.

Met een marktaandeel in Nederland van dik 27 procent heeft Albert Heijn een geweldige machtspositie. Maar dat het bedrijf de koffiezakjes van Douwe Egberts uit de schappen weert, is uitgesloten. Een deel van de klanten wenst uitsluitend koffie van DE en die wil het bedrijf niet verliezen. Tegelijk geldt dat Douwe Egberts en moederbedrijf Sara Lee het zich niet kunnen veroorloven te hard met Albert Heijn in de clinch te gaan. Daarvoor is Ahold, dat met een wereldwijde omzet van 52 miljard euro tot de vijf grootste supermarktconcerns ter wereld behoort, een veel te belangrijk afzetkanaal voor Sara Lee.

De rechter hoeft 20 november niet in zijn agenda te reserveren. Albert Heijn en Douwe Egberts komen voor die datum ongetwijfeld tot overeenstemming. Hoe zal dat compromis eruit zien? Albert Heijn belooft het een tijdje rustig aan te doen met Perla Café Crème Mild, zodra Douwe Egberts weer aan de vraag naar coffee pads kan voldoen. Daarna mag AH de Senseo Crema opnieuw opvoeren in de reclame voor zijn eigen zakjes.