‘In de auto tellen alleen The Doors nog’

Naam: Jan-Bart Derksen

Functie: directeur Travel Planet

Locatie: De Ruif, Bosch en Duin

Over vijf dagen begint Jan-Bart Derksen (47) aan zijn nieuwe klus: het opbouwen van de internetreisorganisatie Travel Planet. “Er is nog niks”, lacht hij. “Er zijn bij de initiatiefnemers Travel Unie en KPN al wel mensen aan het werk, maar die kennen elkaar nog niet. Er is zelfs geen kantoor. Heerlijk toch?”

Snel handelen – “dat hoort toch bij internet” – bevalt hem goed. “Net als met reizen. Zeven jaar geleden ging ik met mijn ouders naar Bandung, waar ik geboren ben. Het vliegtuig vertrok om vier uur. Ik zou voor tienen thuis zijn om te pakken, maar ja, je laat het altijd op het laatste moment aankomen. Het werd elf, twaalf, nee, één uur voordat ik thuis kwam. Prima, niks aan de hand. Ik heb trouwens toch een hekel aan koffers pakken.”

Twee weken geleden maakten Travel Unie en KPN bekend dat ze samen een internet-portal voor reizen gaan opzetten. KPN’s dochter Planet Media was daar al langer mee bezig, maar miste volgens Derksen een serieus aanbod van ‘producten’. “Iedereen heeft het over reizen op internet. Maar je moet toch vliegtuigstoelen, hotelkamers en rondreizen in je winkeltje hebben liggen.” Hij beklemtoont dat straks niet alleen de aanbiedingen van marktleider Travel Unie via Travel Planet verkocht zullen worden. Klanten moeten, wat hem betreft, reizen van alle erkende aanbieders kunnen vinden. “Zo werkt het nu eenmaal in de reisbranche. Consumenten hebben een bestemming in hun hoofd, een pakketje wensen en gaan kijken wat er allemaal in de aanbieding is. Nederlanders zijn toch de Chinezen van Europa, ze willen kunnen vergelijken.”

Volgens Derksen draait alles tegenwoordig om gemak. “Vroeger vertoonden Nederlanders totaal geen hotelgedrag. Maar ze zetten hun koffers nu gemakkelijk bij de deur van het hotel af en zeggen: ‘Zorg voor mij, zodat ík de dingen kan doen die ik leuk vind’.”

Het vakantiegedrag is veranderd. “Als je nu in de file staat, hoor je op de radio een aanbieding voor een weekendje Verona. Dan kun je met je vrouw, zónder de kinderen, naar de opera. Vroeger kwam dat niet in je hoofd op. Dat is de tendens. Er even een weekend tussenuit. Dat zie je aan de parken. Center Parcs zit altijd vol. Al die parken zitten vol, en er komen er steeds meer bij.”

Ook bij Travel Planet draait het om gemak. “Het probleem met een reisbureau is dat mensen thuis in het weekend enkele alternatieven uitkiezen in een gids. ’s Maandags gaat er een familielid naar het reisbureau, waar hij of zij te horen krijgt dat het arrangement voor Villamora in Portugal er niet meer is. Maar er is wel een ander leuk aanbod. Daarover moet je dan snel in je eentje beslissen. Met internet kun je samen thuis precies zien wat er beschikbaar is. Eerst met de gids als uitgangspunt, een mengvorm. Naarmate je met internet beter kunt komen waar je wilt zijn, gaat die gids een kleinere rol spelen.”

Reisbureaus doen het in hun broek. Derksen relativeert: “Kennis kun je opslaan in een databank, maar persoonlijkheid en warmte niet. Veel mensen blijven behoefte houden aan het persoonlijke advies van een reisbureau. Die willen zeker weten dat het strand op vijftig meter van het hotel ligt.”

Maar er gaat wel wat veranderen. Derksen: “De vierkante meters pui van een reisbureau zullen verkleinen of verdwijnen. Het verkopen van reizen in winkels gaat veranderen. Voor fietsvakanties kun je bijvoorbeeld naar een fietsenwinkel. Als je wilt bergbeklimmen, ga je naar Bever Zwerfsport. Wie Hemingway in Cuba wil volgen of in de voetsporen van Goethe wil treden, zou naar zijn favoriete boekhandel moeten kunnen gaan. Reisbureaus moeten zich specialiseren.”

Derksen, tweeënhalf jaar geleden aangesteld als directeur van Travel Unie-dochter Holland International, praat alsof hij zijn hele leven in de reisbranche heeft doorgebracht. Niets blijkt minder waar. Na een niet-afgemaakte studie medicijnen werkte hij eerst bij de verkoopafdeling van een medische onderneming, waarna hij overstapte naar de handelsdivisie van automatiseerder Multihouse. Daarna kreeg hij een baan bij een direct marketingbedrijf op het gebied van computers en netwerken. “Ik heb drie jaar voor Inmac in Königstein, bij Frankfurt, gezeten. Elke maandagochtend vertrok ik om zes uur vanuit Bilthoven en kwam pas vrijdagmiddag weer thuis. Eerst had ik daar een appartement. Omdat poetsvrouwen er niet voor één ochtend in de veertien dagen kwamen en bovendien wilden dat je tijdens het schoonmaken thuis was – uit angst anders van diefstal beschuldigd te worden – ben ik naar een hotel verhuisd. Ik had geen zin ’s avonds zelf met de poetsdoek aan de gang te moeten. Na drie jaar vond ik het mooi geweest. Het is prachtig als je dan bij zoiets als Holland International aan de slag kunt.”

Derksen vermoedt dat hij de leiding over Travel Planet krijgt vanwege zijn kennis van data mining, direct marketing en internet. “In de reiswereld is daar relatief weinig kennis over. Ze zijn er vooral bezig met hun product.” Derksen heeft de afgelopen jaren besteed aan het opzetten van een systeem om trends in de reisindustrie snel te signaleren.

De herrie maakt een gesprek voeren in bistro De Ruif af en toe een beetje moeilijk. Het parkeerterrein van restaurant De Hoefslag in Bosch en Duin staat bomvol. In plaats van het stille, stijlvolle restaurant kiezen de meeste bezoekers voor het bistrogedeelte. Tegen achten hebben de ouders met kinderen plaatsgemaakt voor stelletjes, bejaarde echtparen en zakenrelaties. De dicht op elkaar staande tafeltjes zijn van zes tot tien bijna ononderbroken bezet. De temperatuur loopt langzaam op, airconditioning ontbreekt.

Met een “alstublief, meneer Derksen” overhandigt de ober de kaart. “Nee, hij weet nog niet wat ik ga eten”, grinnikt Derksen. “Zo erg is het niet, maar ik kom hier vaker. Het is redelijk in de buurt. Omdat ik veel weg ben, neem ik mijn kinderen hier mee naartoe, twee jongens van tien en twaalf. Vinden ze prachtig. Trouwens, zakelijk kom ik hier ook, omdat het een redelijk ontspannen omgeving is. Het grote restaurant hiernaast vind ik wat onpersoonlijk.”

Terwijl hij geniet van de carpaccio en tamme eendenborst, vertelt Derksen dat hij zichzelf niet als een workaholic beschouwt. “Zodra ik in de auto zit, tellen alleen The Doors nog”, zegt hij, terwijl hij weer in bulderend gelach uitbarst. De legendarische Amerikaanse band die furore maakte in jaren zestig, behoort tot zijn favorieten. “Maar ik hou ook van Pink Floyd, Led Zepplin of Hendrix”, zegt hij. Prachtig vindt hij het dat zijn jongste zoontje dol is op het geweld van Offspring. “Die hebben onlangs ‘Feelings’ op de plaat gezet. Je wilt niet weten hoe hard dat gaat.”

Hobby’s heeft hij niet meer sinds hij aan zijn knieën is geopereerd. “Ik heb gehockeyd.” Het litteken boven zijn linkeroog herinnert daar nog aan. “Mijn tweede wedstrijd”, zegt hij. “Ik was tien. Mijn ouders waren niet thuis en de coach willde me naar het marinehospitaal in Overveen brengen. Maar ik moest en zou naar de huisarts. Toen ik daar kwam, kreeg ik te horen dat de wond ‘te oud’ was om nog netjes te hechten. Hij is geniet met zo’n tang waar ze tegenwoordig tapijt mee vastnagelen.” De laatste jaren is hij coach van het hockeyteam van zijn zoontjes. “Ze voetbalden eerst, maar ja, schoolpleinterreur ...”

En reizen?

“Eigenlijk behoor ik tot het doorsneetype. Twee keer per jaar vakantie. Een keer skieën en een keer ...”

... naar het strand in Spanje?

Derksen schiet in de lach. “Dat niet. Ik vind het strand heerlijk, maar ik word lichtroze en krijg een krulstaart. Waar alles op de massa is afgestemd, hoef ik niet te zijn. Ik zoek het echte leven. Op Sicilië vind ik het gaaf om naar de vismarkt te gaan, te kijken naar al die vissenkoppen, naar al die oude mannetjes en vrouwtjes. Maar vanwege de kinderen zoek ik natuurlijk altijd iets met water in de buurt.”

Voor Travel Unie en Travel Planet is die massamarkt het interessantst. Moet u daar uw eigen vakantie ook niet aan aanpassen?

“Dat is het voordeel van datamarketing. Als je alle gegevens in een bestand hebt, kun je precies zien wat mensen willen en je producten er op aanpassen. Wil iedereen een cultuurvakantie? Dan moet je dat inkopen. Willen ze een cultuurvakantie met strand in Griekenland? Dan moet je niet Spanje inkopen.”